PROF. DR. SEYFƏDDİN RZASOY’UN SON KİTABI ÜZERİNE

Abstract

Dede Korkut Kitabı ile Korkut Ata adı etrafında oluşan bağımsız anlatılar, halkbilimcilerinüzerinde sıklıkla durdukları konuların başında gelmektedir. Dede Korkut Kitabı, özellikle deAzerbaycan’daki halkbilimcilerin üzerinde ciddi anlamda uzmanlaştıkları bir konudur.Azerbaycan’da 1920’lerde başlayan Dede Korkut Kitabı konulu çalışmalar, günümüze kadarsürekli bir gelişim göstererek devam etmiştir. Dede Korkut Kitabı konulu çalışmalar, 2019’daTürkmensahra’da bulunan bir yazma içerisinde yer alan soylamalar ile Salur Kazan’ınejderhayı öldürmesini anlatan bir hikâye üzerinden yeni bir boyut kazanmıştır. AzerbaycanMilli Bilimler Akademisi Folklor Enstitüsü Mitoloji Şubesi Müdürü Prof. Dr. SeyfəddinRzasoy’un Azerbaycan’daki Dede Korkut Kitabı üzerine çalışan isimler arasında özel bir yerivardır. Mitoloji ve Dede Korkut Kitabı konulu çalışmalarıyla tanınan Rzasoy,Türkmensahra’da bulunan ve bazı Türkiyeli araştırıcılar tarafından Dede Korkut Kitabı’nınüçüncü nüshası olarak nitelendirilen söz konusu yazmaya da odaklanmıştır. Rzasoy, 2020yılında yayımlanan “Kitabi-Türkman Lisani Oğuznaməsinin Transmediativ Strukturu veRitual-Mifoloji Semantikası” adlı kitabında söz konusu yazmanın Dede Korkut Kitabı’yla olanilgisini sorgulamış, yazmadaki soylamalarla hikâyeyi titiz bir şekilde incelemiştir. Rzasoy,kitabında, söz konusu yazmanın Dede Korkut Kitabı’nın üçüncü nüshası, Salur Kazan’ınejderhayı öldürmesini anlatan hikâyenin de Dede Korkut Kitabı’nın 13. hikayesiolamayacağını titiz bir bilim insanı duyarlılığı ile ispatlamıştır.Bu yazıda, Rzasoy’un söz konusu kitabı amacı, kapsamı, analizleri ve sonuçları bağlamındakapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Rzasoy’unçalışmasının, “Kitabi-Türkman Lisani” ile ilgili pek çok sorunu çözdüğü, Dede Korkut Kitabıile Korkut Ata etrafında oluşan bağımsız anlatılara odaklanan çalışmalara önemli bir katkıdabulunduğu görülmüştür.The Book of Dede Qorqud and the independent narratives formed around the name_x000D_ of Qorqut Ata are among the subjects that folklorists frequently emphasize. The Book of Dede_x000D_ Qorqut is a subject that folklorists in Azerbaijan have seriously mastered. Studies on The Book_x000D_ of Dede Qorqut, which started in the 1920s in Azerbaijan, have continued with a continuous_x000D_ development until today. Studies on The Book of Dede Qorqut have gained a new dimension_x000D_ through a story about Salur Kazan killing the dragon with the narrations in a manuscript found_x000D_ in Turkmensahra in 2019. Azerbaijan National Academy of Sciences, Folklore Institute_x000D_ Mythology Department Director Prof. Dr. Seyfəddin Rzasoy has a special place among the names_x000D_ working on The Book of Dede Qorqut in Azerbaijan. Rzasoy, known for his works on mythology_x000D_ and The Book of Dede Qorqut, also focused on the aforementioned manuscript in Turkmensahra,_x000D_ which is described by some researchers as the third copy of The Book of Dede Qorqut. Rzasoy_x000D_ questioned the relevance of the manuscript to The Book of Dede Qorqut in his book titled "KitabiTürkman Lisani Oğuznaməsinin Transmediativ Strukturu ve Ritual-Mifoloji Semantikası”_x000D_ published in 2020. Rzasoy also meticulously studied the story with the "soylama"s in the_x000D_ manuscript. Rzasoy proved in his book that manuscript is not the third copy of The Book of Dede_x000D_ Qorqut. Rzasoy also proved that the story about Salur Kazan killing the dragon cannot be the_x000D_ 13th story of The Book of Dede Qorqut._x000D_ In this article, Rzasoy's aforementioned book has been comprehensively evaluated in the context_x000D_ of its purpose, scope, analysis and results. As a result of the evaluations made, it was seen that_x000D_ Rzasoy's work solved many problems related to "Kitabi-Turkman Lisani". Rzasoy made a_x000D_ significant contribution to the studies focusing The Book of Dede Qorqut Book and the_x000D_ independent narratives formed around the names of Qorqut Ata.