Sosyal medya kullanan gençlerin kimliklerinin yeniden üretimi : dijital kimliğin inşası

Abstract

İnsanların kimliklerinin gelişiminde etkili olan yaşadığı çevre ve yaşadığı toplum, günümüzde birey üzerindeki bu tesirini sosyal medya ile paylaşmak durumunda kalmıştır. Sosyal medya bugün birçok deneyimin belirleyicisi olmaktadır. İnsanlar fiziksel yaşantılarına paralel olarak dijital ortamda da sosyal ağ siteleri aracılığıyla ilişkilere girmekte ve bu platformlar, bireylerin kendisini göstermesinde ve kendisini oluşturmasında etkili alanlardan olmaktadır. Sosyal medya, yaşanan yere ve içerisinde bulunan zamana eşlik yapısıyla özellikle bu çağının ortasında doğan bireylerin kimlik gelişiminde öne çıkmaktadır. Sosyal medyanın hayatın birçok noktasında getirdiği yenilikler ve değişimler farklı araştırmalarda ele alınmış olsa da bireyin kimliğini bu platformlar üzerinden oluşturması ve yansıtması üzerine yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle sosyal medyanın kişilerin kimlikleri üzerinde belirleyici olduğu düşüncesinden hareketle çalışmada, bu alanların gençlerin kimlik oluşumuna etkisinin hangi boyutlarda ve ne şekilde olduğunun yanıtı aranmaktadır. Bu durum için Marshall McLuhan’ın “Küresel Köy” kavramı ve bu kavramın dijital dünya için yeni değerlendirmeleri ile Manuel Castells’in “Ağ Toplumu” kavramları ele alınmıştır. Ayrıca sosyal medya araçları açıklanmış, tarihsel arka planı ve özellikleri ifade edilmiştir. Gutenberg’in matbaayı bulmasıyla birlikte toplumda bazı değişimlerin söz konusu olduğunu savunan McLuhan, dünyanın sözlü kültürden yazılı kültüre doğru evrim gösterdiğini savunmuştur. McLuhan’ın Gutenberg Galaksisi olarak açıkladığı durum Mark Zuckerberg’in Facebook’u kurmasından sonra sosyal medyanın yükselişi ve etkileri “Zuckerberg Galaksisi” olarak tanımlanacak ve açıklamalara gidilecektir. Ayrıca Bourdieu’nun alan, habitus, illusio ve doksa kavramları sosyal medyaya uyarlanarak bu ağların özelliklerine göre yeniden tanımlanacak ve kavramlar ortaya konulmaya çalışılacaktır. Daha sonrasında kimlik kavramı farklı disiplinler perspektifinden açıklanacak ve dijital kimliğin ne olduğuna dair açıklamalarda bulunulacaktır. Bunun yanı sıra sosyal medya üzerinden ve bu platformların etkisi ile oluşturulan kimlik türü, dijital kimlik olarak adlandırılmakta ve gençlerin bedenleri, eylemleri ve kültürel göstergeler üzerinden kimliklerinin inşası incelenmektedir. Çalışmada kuramsal temeli oturtmak ve teorik çerçevenin ortaya konulabilmesi için literatür taraması yapılmıştır. Bunun yanı sıra çalışmada karma yöntem deseni uygulanmıştır. Bu bağlamda gençlerin sosyal medyada dijital kimliklerini oluşturma süreçlerini ortaya koyabilmek adına 18-24 yaş arasındaki üniversite öğrencilerine hem anket yapılmış hem de yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilerek çalışmanın amaçları doğrultusunda veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların beden ve kültürel göstergeler üzerinden dijital kimliklerini inşa etme eğilimleri olduğu, ancak eylem noktasındaki paylaşımlar üzerinden bu girişimlerde bulunmayı çok fazla tercih etmedikleri görülmüştür.

The environment and society which affect people’s identity development, have to share this effect on the individual with social media today. Social media is determining many experiences today. In parallel with their physical lives, people also enter into relationships in the digital environment through social network sites, and these platforms are effective areas for individuals to show themselves and form themselves. Social media comes to the forefront in the identity development of individuals born in the middle of this age, with its structure that accompanies the place and time they are in. Although the innovations and changes brought by social media in many areas of life are discussed in different studies, there are not enough studies on creating and reflecting the identity of the individual through these platforms. For this reason, the study seeks to answer the extent and form of the impact of these areas on the identity formation of young people, starting from the idea that social media is determinative on the identity of individuals. For this case, Marshall McLuhan's Global Village concept and its new evaluations on the digital world and Manuel Castells' Network Society concepts are discussed. In addition, social media tools are explained, their historical background and features are expressed. Arguing that Society changed in some points with Gutenberg's invention of the printing press, McLuhan claims that the world evolved from oral culture to written culture. The situation announced by McLuhan as the Gutenberg Galaxy will be described as the Zuckerberg Galaxy and the rise and effects of social media after Mark Zuckerberg founded Facebook. In addition, Bourdieu's concepts of capital, field, habitus, illusio and doxa will be adapted to social media and redefined according to the characteristics of these networks and the concepts will be introduced. Later, the concept of identity will be explained from the perspective of different disciplines and explanations will be given about what digital identity is. In addition to this, the type of identity created through social media and with the effect of these platforms is called digital identity and the construction of the identity of young people through their bodies, actions and cultural indicators are examined. In the study, a literature review has been made in order to establish the theoretical basis and to reveal the theoretical framework. In addition, mixed method design was applied in the study. In this context, in order to reveal the processes of creating digital identities of young people in social media, both surveys and face-to-face interviews were conducted with university students between the ages of 18-24 and data were collected for the purposes of the study. As a result of the research, it was seen that the participants had a tendency to construct their digital identities on the basis of physical and cultural indicators, but they did not prefer to make these initiatives very much through the sharing of action points.