Motorlu taşıtlarda gürültü emisyonu

Abstract

İnsanları büyük ölçüde rahatsız eden gürültülerden biri de trafik gürültüsüdür. İnsan sağlığını korumak, gürültü kirliliğini önlemek için, bu gürültünün minimum değerlere indirilmesi çeşitli standart ve yönetmeliklerle zorunlu hale getirilmiştir. Trafik gürültüsü içersinde ana kaynak olarak görünen taşıt gürültüsü kontrol edilerek bu standartların elde edilmesi mümkündür. Taşıt gürültüsüne sebep olan kaynaklar genel olarak motor, aktarma organları ve lastik gürültüsüdür. Motor gürültüsünün ana bileşenleri yanma gürültüsü ve buna bağlı olarak egzoz gürültüsü olurken, lastik gürültüsünün nedenleri yalnız kendisinden değil yol şartlarından da kaynaklanmaktadır. Taşıtlarda meydana gelen gürültü emisyonlarının önlene bilmesi için bunların Avrupa standartlarına uygun metotlarla ölçülmesi ve sorunların tespiti gerekmektedir. Tez çalışmasında uygulanan metotlarda Avrupa standartlarına uygunluk aranmıştır. Ölçümlerde yine bu standartlara uygun ölçüm aleti olan, tip 1 sonometre kullanılmıştır. Motor gürültüsünün ölçümü sırasında devirleri belirlemek için bir devir ölçen cihaz kullanılmıştır. Lastik gürültüsünün belirlene bilmesi için de şasi dinamometresi kullanılmıştır. Uygulamalar sonucunda elde edilen veriler bilgisayar ortamında grafiklere çevrilerek yorumlanmıştır. Motor gürültüsü ölçümü, kapalı mekanda taşıt park halinde iken ve standartlara uygun bir alanda sabit hızlarda geçişler sırasında yapılmıştır. Lastik gürültüsü ölçümü metodunun ismi ise laboratuar tambur metodudur. Egzoz gürültüsünün ölçümü, dış ortamda rölanti esnasında taşıt park halinde iken yapılmıştır. Tüm ölçümlerde hava şartları, çevre gürültüsü, ses yansımaları gibi ölçümleri etkileyecek istenmeyen durumlar dikkate alınmış ve çıkan değerlerin gerçekçi olmasına dikkat edilmiştir. Lastik gürültüsü de yol kaplamasının kalitesinin iyileştirilmesi ve lastik profili üzerindeki kanalların dizaynındaki oynamalarla giderilebilmektedir. Sonuç olarak motor gürültüsünün önlenebilmesi için yanma sonucu oluşan basıncın azaltılarak engellenmesi gerekir. Bu aynı zamanda egzoz ve emme gürültülerini de azaltan bir faktör olacaktır. Bu arada günümüz teknolojisinin susturucular konusundaki gelişmeleri de göz önünde tutulmalıdır. Araç içerisinde yolculuk edenlerin gürültüden en az etkilenmeleri içinde izolasyona önem verilmelidir.