Marmara üniversitesi göztepe kampüsü ve haydarpaşa kampüsü’nün karşılaştırmalı polinizasyon olayları ve alerjik polenlerinin saptanması

Abstract

MARMARA ÜNİVERSİTESİ GÖZTEPE KAMPÜSÜ ve HAYDARPAŞA KAMPÜSÜ’nün KARŞILAŞTIRILMALI POLİNİZASYON OLAYLARI ve ALERJİK POLENLERİNİN SAPTANMASI Polen taneleri; üst ve alt solunum yollarında alerjik hastalıkların oluşmasına neden olan en önemli alerjenlerden biridir. Bu hastalıklar özellikle bitkilerin çiçeklenme dönemlerinde ortaya çıkar. Polenlerin tipinin ve sayısının belirlenmesi alerjik hastalıklarla mücadele eden insanlar için oldukça yararlıdır. Bu sebeple bir çok ülkede polen haritaları hazırlanmıştır. Bu çalışmanın amacı: Atmosferde bulunan polen tiplerini belirlemek, onların gerçek konsantrasyonlarını hesaplamak ve Marmara Üniversitesi’nin her iki kampüsü için de birer polen takvimi hazırlamaktı. Bu amaçla, dört farklı bölgeye yerleştirilen ( ikisi Göztepe’de, diğer ikisi de Haydarpaşa’da olmak üzere) Durham aletindeki polen preparatları haftalık olarak analiz edilmiştir. Çalışmalar Haziran 2005 ten Mayıs 2006 ya kadar gravimetrik metod kullanılarak yürütülmüştür. Bu çalışmada, 11561 polen tanesi sayılmıştır. Bunlardan 3174 tanesi bir yıl süreyle Haydarpaşa Kampüsü’nden toplanan preparatlarda tespit edilmiştir. Sonuçlar 3174 polen tanesinden 1026 sının (%32,33) odunsu bitkilere, 2092 tanesinin (%65,91) otsu bitkilere ait olduğunu göstermiştir. 56 (%1,76) tanesi ise tanımlanamamıştır. Poaceae (Yabani otlar) familyası toplam 1116 polen tanesiyle en yüksek frekansı göstermiştir, Pinus türleri de onu takip etmiştir. Diğer yandan; aynı periyod içerisinde Göztepe Kampüsü’nde 8387 polen tanesi sayılmıştır. Toplam polenlerin 4536 tanesi (%54,08) odunsu bitkilere, 3666 tanesi (%43,71) otsu bitkilere ait olduğu tespit edilmiştir. 185 tanesi (%2,21) ise tanımlanamamıştır. Poaceae familyası (yabani otlar) 1388 polen tanesiyle en yüksek frekansı göstermiştir. Pinus türleri de bunu takip etmiştir. Bununla birlikte; bu çalışmada polen türlerinin mevsimsel yayılma periyotları ve bunların meteorolojik faktörlerle olan ilişkisi incelenmiştir. Polen konsantrasyonun sıcaklıkla pozitif bir korelasyon, yağmur ve nemle ise negatif bir korelasyon gösterdiği bulunmuştur. Çalışma süresince ortalama sıcaklığın en yüksek olduğu ay 25,2 °C ile Ağustos 2005, en yüksek nem oranı % 79,5 ile Ocak 2006, ortalama rüzgar hızının en yüksek olduğu ay 3,0 m/ sec ile Ocak 2006 ve yağışın en fazla olduğu ay ise 144,7 mm ile Kasım 2005’dir. Çalışma bölgesinde, Pinus, Platanus, Quercus, Ailanthus, Juglans türleri ile Cupressaceae, Poaceae, Plantaginaceae, Urticaceae, Oleaceae, Chenopodiaceae, Asteraceae ve Rosaceae familyaları çok sayıda polen yaymışlardır. Çalışma süresince polenler en yüksek seviyeye Mayıs ayında ulaşmışlardır.

THE DETERMINATION OF ALLERGENIC POLLENS and RECIPROCALLY THE CASES OF POLLINATION OF THE CAMPUSES GÖZTEPE and HAYDARPAŞA OF MARMARA UNIVERSITY. Pollen grains are one of the most important allergens which cause allergic diseases upper and lower respiratory systems. These diseases appear mainly during the flowering periods of plants. Determinations of type and falls of pollen grains are helpful for patients suffering from allergic diseases. For this reason, annual pollen calendars have been prepared in many countries. The aims of the study were: to determine the pollen types in the atmosphere, to calculate their actual concentrations, and to establish the pollen calendars for both campuses of Marmara University. For this purpose, pollen slides of Durham apparatus, which was located in four different locations (two of them was located in Göztepe, the other two in Haydarpaşa), were examined on a weekly basis. Investigations were undertaken from June 2005 to May 2006 using gravimetric method. In this study, 11561 pollen grains were counted. 3174 of those were determined on the slides in the air of the Campus of Haydarpaşa during one year period. Results show that 1026 of 3174 pollen grains (32,33 %) belong to arboreal, 2092 (65,91 %) belong to non-arboreal taxa. 56 (1,76 %) pollen grains were undetermined. A total of 1116 pollen types were identified of which Poaceae (grasses) pollen showed maximum frequency, followed by Pinus spp..