Üretim planlaması ve bir doğrusal programlama modeli

Abstract

İşletmelerin günümüz ekonomik şartlarında, gelişen rekabet ortamında sürekliliklerini sağlamaları için planlama yaklaşımına sahip olmaları gerekli ve kaçınılmaz bir durumdur. Üretim planlaması, üretim sistemlerinin gelişmesine paralel olarak daha çok önem kazanmaya başlamıştır. Üretim planlaması, işletmenin üretim faaliyetlerinin istenilen miktar, kalite, yer, zamanda; kimler tarafından nasıl, ne şekilde ve ne zaman yapılacağına ilişkin faaliyetlerden meydana gelmektedir. Bütünleşik üretim planlaması ise, gerek seri gerekse sipariş imalatı yapan işletmelerde kullanılan önemli bir planlama tekniğidir. Bir işletmenin yaptığı imalatın tümünün bir bütün olarak planlanmasını amaçlayan orta vadeli bir planlamadır. Özellikle üretim ve stratejik planlamada doğrusal programlama tekniğinin kullanılması, işletme yöneticilerine çeşitli faydalar sağlamaktadır. Doğrusal programlama tekniği, üretim planlamasında mevsimlik talep dalgalanmalarını karşılamak ve buna bağlı olarak üretim ve stok masraflarını minimum düzeyde tutmak yolunda birçok değişik modeller geliştirilerek uygulanmıştır. Bu çalışma ile üretim planlamasının işletmeler açısından önemi, hazırlanması ve uygulanması anlatılmaya çalışılmış, tezin uygulama konusunu oluşturan bütünleşik üretim planlaması üzerinde özellikle durulmuştur. Aynı zamanda, bir kablo üretim işletmesinde doğrusal programlama tekniği kullanılarak bir yıllık üretim planlaması yapılmıştır. Uygulama sonucunda işletmenin bazı aylar dışında stok tutmaya gereksinim duymadığı, talepleri karşılamak konusunda gecikme yapmadığı, bazı üretim aşamalarında atıl kapasite ile çalıştığı ve dolayısıyla gereksiz bir maliyete katlandığı sonucuna ulaşılmıştır. It is an inevitable fact that organizations have a planning approach to ensure continuity in developing competition environment and current economic conditions. Production planning begins to be considered in parallel to development of production systems. Production planning consists of activities related to that by whom, how and when production activities of organization will be carried out in requested quantities, qualities, places and times. Aggregate production planning is also an important production technique used in organizations, which make order manufacture. It is a middle-term planning, which aims to plan all production of any organization as a whole. Use of linear planning technique particularly in production and strategic planning ensures various benefits to organization administrators. Linear planning technique developed and applied many different models to meet seasonal demand fluctuation and accordingly to keep production and stock costs in minimum. With this study, it was tried to explain importance of production planning for organization, and it was dwelled particularly upon total production planning covering application subject of the thesis. It also carried out a production planning for one year by using linear planning technique in a cable production organization. As a result of this application, the conclusion that such organization doesn’t need to keep stock excluding some months, it didn’t cause any delay in meeting demands, it operated with idle capacity, and accordingly it suffered an unnecessary cost was obtained.