Memurîn Gazetesi Ekseninde Belge Yöneticilerinin Niteliklerine Dair Bir Araştırma Denemesi

Abstract

Osmanlı Devleti memurlarının, sendika kurmasının ve grev yapmasının yasak olması farklı mecralarda meslekî bir dayanışma oluşmasına neden olmuştur. II. Meşrutiyet’i coşkuyla karşılayan bazı yazılı iletişim platformları, bu özgürlük ortamını değerlendirerek memurlar arasında mesleki dayanışma ortamı oluşturmuş; bir sendika gibi çalışmıştır. Memurîn gazetesi buna en iyi örnektir. Memurîn gazetesi incelenirken, arzuhal gönderen memurlar arasından, belge yöneticisi olarak çalışan ve genel olarak katip/ketebe olarak bilinen memurlara atfedilen farklı unvanlar dikkat çekmiş ve listelenmiştir. Bu çalışmada, II. Meşrutiyet Dönemi'nde üç yıl boyunca düzenli olarak yayınlanan ve adeta bir sendika gibi çalışan Memurîn Gazetesi'nde (1910-1913) mektupları yayınlanan katip niteliğindeki memurların görev yerlerine ve yaptıkları işlere göre aldıkları çeşitli unvanlarına yer verilmiştir. Günümüzde belge yöneticisi ve arşivci olarak anılan katiplere dair çok sayılda eser ortaya konulduğu bilinmektedir. Ancak bu unvan ve görev tanımlarına yer verip, “katip” konusunu belge yönetimi ve yöneticisi açısından değerlendiren; katiplerin görev yerlerine göre değişen unvanlarını tek bir çalışmada toplayan bir eser bulunmamaktadır. Bu çalışma literatürdeki bu eksiği bir dönem için de olsa tamamlamayı amaçlamaktadır.

Ottoman State officials were prohibited from organizing unions and strikes, which prompted the emergence of professional solidarity across media. Some textual communication media, which enthusiastically embraced the Second Constitutional Monarchy, assessed this climate of freedom and fostered a sense of professional camaraderie among civil officials; it functioned like a union. The best illustration of this is the Memurîn newspaper. When examining at the Memurîn newspaper, the different titles given to the government workers who sent petitions—who manage documents and are typically referred to as clerk—attracted attention and were catalogued. n this study, several titles for clerk officers were assigned based on their places of duty and their positions in the Memurîn Newspaper (1910–1913), which was published weekly for three years during the Second Constitutional Period and functioned nearly like a union. Today, it is well known that numerous works regarding the clerks—also known as record managers and archivists—have been made public. There is no work that compiles the titles of the clerks, which vary according to their location of duty, in one research, despite including these titles and job descriptions and analyzing the "clerk" issue in terms of records management and manager. This work seeks to close this gap in the literature, if only temporarily.