"Meşîhatüşşüyûh"un Doğuşu ve Mısır'da İki Hankah: Sa'îdü's-Sü'adâ ve Siryâkûs

Abstract

VI. (XII.) asırdan itibaren sûfî vakıflarının sayısında yaşanan artış, İslam dünyasında daha önce rastlanmayan "Meşîhatüşşüyûh" adında yeni bir mansıbın ortaya çıkmasına sebep oldu. İlk defa Zengîler döneminde Dımaşk'ta ortaya çıkan Meşîhatüşşüyûh, Eyyûbîler döneminde Mısır'a da taşındı. Bu mansıba getirilen "Şeyhüşşüyûh"lar Memlükler döneminde önce Sa'îdü's-sü'adâ, ardından ise Siryâkûs Hankahı'nın şeyhliğini ellerinde tutarak Şam ve Mısır'daki sûfî vakıflarını kontrol etmeye başladılar. Bu makale Meşîhatüşşüyûh'un ortaya çıkışı ve kısa tarihi ile bu göreve getirilen isimlerin aynı zamanda şeyliğini üstlendikleri Sa'îdü's-sü'adâ ve Siryâkûs hankahlarının kuruluşunu ele almaktadır.The Increase in the number of sufi waqfs from VI. (XII.) century onwards led to the emergence of a new office named Mashikhat al-Shuyukh for the first time in Islamic world. Mashikhat al-Shuyukh firstly emerged during the Zangids in Damascus and then passed to Egypt during the Ayyubids. Those Shaykh al-Shuyukhs appointed to the office began to control all sufi waqfs in Egypt, having occupied the position of shaykh of Sa'id al-Su'ada' and shaykh of Siryakus respectively. This article deals with the rise of Mashikhat al-Shuyukh office, its short history, and the establishment of Sa'id al-Su'ada' and Siryakus khanqahs.