Evliyâ çelebi Seyahatnâmesi’nde hat sanatı ve hattatlar

Abstract

Evliyâ çelebi Seyahatnâmesi’nde Hat Sanatı ve Hattatlar Bu tez çilalışması, XVII yüzyıl Osmanlı toplumunun kültür ve sanat anlayışını yansıtan Evliy&acirc çilelebi&rsquonin (1611-1687?) Seyahatn&acircme adlı eserinde hat sanatına dair izleri incelemeyi amaçillamaktadır XVII yüzyılın bir Osmanlı münevveri olarak Evliy&acirc çilelebi, iyi bir sanat eğitimi almış olmasının kazandırdığı farkındalıkla, seyahatleri sırasında karşılaştığı mimar&icirc yapılardaki kit&acircbe ve mimar&icirc yazıları eserine aktarmış bu yazıların tarih düşürme satırını, hat çileşidini ve hangi hattat tarafından yazılmış olabileceğini tespit etmeye Özen gÖstermiştir Eserinde hattatların biyografilerine yer vermiş bazı hattatlar hakkında hat tarihi literatüründe yer almayan Özgün bilgilere eserinde yer vererek günümüze ulaşılmasını sağlamıştır Bununla birlikte Evliy&acirc, seyahat ettiği yerlerde ve başına gelen olaylar çilerçilevesinde Mushaf-ı Şer&icircf ve En&rsquo&acircm-ı Şer&icircf hattatlarından bahsetmiş, ayrıca hat sanatı malzemelerine dair değerlendirmelerde bulunmuştur. Evliy&acirc çilelebi&rsquonin hat sanatına dair gÖzlemleri, yalnızca XVII yüzyıl sanat anlayışına tanıklık etmekle kalmayıp, aynı zamanda bugün unutulmuş hattatların izlerinin sürülmesine de imk&acircn tanımaktadır Bu bağlamda Seyahatn&acircme&rsquode yer alan hat sanatına dair izlenimler, hat sanatı tarihiyle karşılaştırmalı olarak sunulmuştur BÖylece XVII yüzyılda bir Osmanlı seyyahı ve nedimi olan Evliy&acirc çilelebi&rsquonin zihin dünyasında hat sanatının nasıl konumlandığı ortaya konulmakta ve dÖnemin hat sanatı anlayışının bir seyyahın kalemine nasıl ettiğinin anlaşılması hedeflemektedir

This thesis aims to examine traces of calligraphy in Evliy&acirc çilelebi&#039s (1611-1687?) Seyahatn&acircme, a work that reflects the cultural and artistic understanding of 17th-century Ottoman society As an Ottoman intellectual of the 17th century, Evliy&acirc çilelebi, with the awareness gained from his good art education, transcribed the inscriptions and architectural writings he encountered during his travels into his work he took care to identify the date line, calligraphy style, and possible calligrapher of these writings He included the biographies of calligraphers in his work and provided original information about some calligraphers that was not found in the literature on the history of calligraphy, thus ensuring that it has been preserved to the present day In addition, Evliy&acirc mentions calligraphers of the Mushaf-ı Şer&icircf and En&#039&acircm-ı Şer&icircf in the context of the places he traveled to and the events he experienced, and also provides evaluations of calligraphy art materials Evliy&acirc çilelebi&#039s observations on calligraphy not only bear witness to the artistic understanding of the 17th century, but also make it possible to trace the footsteps of calligraphers who have been forgotten today In this context, the impressions of calligraphy in the Seyahatn&acircme are presented in comparison with the history of calligraphy Thus, the aim is to reveal how calligraphy was positioned in the mind of Evliy&acirc çilelebi, an Ottoman traveler and companion in the 17th century, and to understand how the calligraphy understanding of the period was reflected in the pen of a traveler