Modern ve çağdaş sanatın Orta Doğu’da geli̇şimi̇ ve toplumsal algısı

Abstract

Modern ve çağdaş sanat, Batı modernliğinin görsel kültürel üretimini yansıtan önemli göstergelerdir. Batı sanat geleneği bu açıdan gelişimini lineer bir ilerleme modeli ile Avrupa içinde yaşanan dönüşümlerin hakikat olarak algılanmasını sağlamıştır. Sanat bilgisi Batı dışına bu eksende bir Batı hakikati olarak yayılmıştır. Modern sanat emperyalist ülkelerin çevreye yayılmasıyla eş olarak gelişmiştir. Araştırmada, modern ve çağdaş sanatın Orta Doğu toplumu için önemi incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken sanatçı ve eserler, siyasi ve toplumsal gelişmeler açısından değerlendirilmiştir. Sanat, Orta Doğu’da modernliğe ulaşmak isteyen yerel iktidarın aracı olduğu gibi emperyalist iktidarların göstergesi de olmuştur. Bu durum, modern ve çağdaş sanat algısının gelişiminde gerginliklere sebep olmuştur. Modern ve çağdaş sanatı ilerleme aracı olarak gören topluluk ile buna karşı çıkan muhafazakâr topluluk bu gerilimin iki ucunu oluşturmuştur. Araştırmada beğeni kavramının oluşumu ve sanatsal beğeni düşüncesinin Batı dışına yayılımını incelenmiştir. Bu yayılımın gerçekleştiği bir merkez olarak Orta Doğu’da sanat üretimlerin bölge iktidarları açısından önemi ortaya çıkarılmıştır. Emperyalizm karşıtı hareket olarak cisimleşen postkolonyal düşüncenin bölgede oynadığı direniş rolü, modern ve çağdaş sanat açısından incelenmiştir. Son olarak küresel dönemde sanatın dünya vatandaşlığına ilişkin olarak belirginleşen rolünün Orta Doğudaki izdüşümü araştırılmıştır.

Modern and contemporary art are important indicators that reflect the visual cultural production of Western modernity. In this respect, the Western art tradition has provided its development with a linear progression model and the perception of the transformations in Europe as truth. Art knowledge has spread outside the West as a Western truth. Modern art developed in parallel with the expansion of imperialist countries. In the research, the importance of modern and contemporary art for the Middle East society has been examined. While making this study, artists and works were evaluated with political and social developments. Art has been the indicator of imperialist powers as well as the tool of the local power that wants to reach modernity in the Middle East. This has caused tensions in the development of the perception of modern and contemporary art. The community, which sees modern and contemporary art as a means of progress, and the conservative community, which oppose it, formed the two ends of this tension. In the research, the formation of the concept of taste and the spread of the idea of artistic taste outside the West were examined. The importance of art productions in the Middle East for regional powers was revealed as a center where this spread took place. The role of resistance played by postcolonial thought, embodied as an anti-imperialist movement, in the region has been examined in terms of modern and contemporary art. Finally, the projection of the prominent role of art regarding world citizenship in the global period in the Middle East has been investigated.