Müstakimzade’ nin “Mecmua-i İlahiyyat” adlı güfte mecmuası: 2 cilt

Abstract

Tez konusu olan güfte mecmuası, Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi tarafından kaleme alınmış olup, bu mecmuayı Derviş Halil bin İbrahim 1212/ 1797 tarihinde müellif nüshasından istinsah etmiştir. Bestelenmiş dini mûsikî formlarına ait güfteleri ihtiva eden bu eser Süleymaniye Kütüphanesi Es'ad Efendi Bölümü 3397 numarada kayıtlı bulunmaktadır. Üç bölüm olarak tertip edilen tezimizin Giriş bölümüne, Mûsikî tarihi bakımından güfte mecmualarının ehemmiyetini izah etmekle başladık. Daha sonra XVIII. yüzyıl Türk mûsikîsi tarihi hakkında kısa ve özlü bilgilere yer verdik. zerinde çalıştığımız güfte mecmuasının şekil ve muhtevâ bakımından incelenmesine ayrılmıştır. Muhtevâ bakımından eserin değerlendirmesi yapılırken, mecmuada eserleri bulunan bestekârlar ve güfte yazarları, yazmada geçen makâm ve dinî mûsikî formları zikredilmiştir. Yine bu bölümde mecmuada birden fazla tekrarlanan güfteler ve hangi makâmlarda bestelendikleri liste halinde verilmiştir. Bölümün sonunda ise mecmuayı tertip eden Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi'nin hayatına dâir mevcut kaynaklardan derlediğimiz bilgiler bulunmaktadır. İkinci bölümde, Mecmûa-i İlâhiyyât adlı eserin baş kısmında bulunan vakfiye notunun yanısıra, makâmlar fihristi, usul cetveli ve mecmuadaki güftelerin metni yer almaktadır. Mecmuanın sununda Şeyhülislam Es'ad Efendi'nin Atrabü'l-Âsâr adlı eserinde yer alan mûsikîşinasların listesi verilmiş ve bu listeye Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi'nin Cem'idir başlığı altında 50 bestekârın daha ismi ilave edilmiştir. Ayrıca araştırmamızdan istifâde edilebilmesini kolaylaştırmak amacıyla, tezin sonunda fihristlere yer verilmiştir. Bu fihristler; şiirlerin mecmuada yer aldıkları sıraya, güftelerin ilk harflerine, makâm ve bestekârlara göre alfabetik olarak tertip edilmiştir. Daha sonra çalışmamızda varılan neticelerin değerlendirildiği Sonuç bölümü ve faydalanılan kaynakların belirtildiği Bibliyografya bölümü yer almaktadır. Tezimizin sonunda ise, mecmuanın orijinal metni verilmiştir.

The subject of the thesis is the lyrics (words of a song) magazine, which is authored by Müstakîmzâde and Derviş; Halil bin İbrahim copied that in the 1212/ 1797. The work includes the words of the sonfs composed in the religious music forms and recorded in Süleymaniye Library, Es'ad Efendi Section No. 3397, in Istanbul. The thesis consists of two parts. The Introduction starts with emphasising the importance of the lyrics magazines followed by a brief information on the history of 18th century Turkish music. The first chapter studies the lyrics magazine in terms of forms and contents. With regard to content, the composers and authors, and the makams and religious music forms that take place in the magazine are mentioned. Also, the lyrics and corresponding makams that are repeated more than once are listed. The chapter concludes with the compiled information on the life of Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi, the editor of the magazine. In addition to the Foundation (Vakfiye) Note that takes place in the beginning of the magazine, the second chapter includes an index of forms and the text of the words of the songs covered in the magazine.At the end of work there are names which is in the Atrabu'l-Âsâr authored by Şeyhülislam Es'ad Efendi. The names include some dath date. And there are 50 mûsikî-lover names recorded as subtitle Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin Efendi'nin Cem'idir. In order to facilitate for further research, indexes organized by the sequence (in the magazine) of lyrics, the first letter of the words of the songs, the makams and the composers in alphabetical order in the end of the thesis. The thesis concludes with the Conclusion where the findings of the research are evaluated. After the Bibliography, the original text of the magazine is presented as an Annex.