Sınır – mekân – insan olgusu ve iç mekânda sınırsızlık kavramının incelenmesi̇

Abstract

Sınır; günlük yaşamda, tasarım ve sanat konularında, mimarlık pratiği ve tasarım eğitiminde sıkça karşılan bir kavramdır. Sınır kavramı sözlük anlamı olarak değerlendirildiğinde; bir şeyin yayılabileceği ve genişleyebileceği son çizgi, uç olarak tanımlanmakla birlikte mimari açıdan değerlendirildiğinde ise anlamı biraz daha farklı olmaktadır. Anlamsal olarak iki farklı durum ya da mekânlar arasında bir engel olarak karşılaşılsa da kavramsal olarak düşünüldüğünde yalnızca bir ayırıcı olarak değil bazen birliktelikleri tanımlarken bazen ise farklı birleşim noktalarını oluşturduğu da görülebilmektedir. Sınır kavramı var oluşundan dolayı; iki farklı durumu tanımayı, tanımlamayı ve iki farklı durum arasında arası iletişim kurmayı gerektirmektedir. Bununla birlikte açık-kapalı, iç-dış, saydam-mat gibi ikiliklerde de var olduğu nokta ve varlığını koruma oldukça önem kazanmaktadır. Yani sınır kavramı; bünyesinde tek bir çizgide farklı işlevleri, eylemleri, zıtlıkları ve ikilikleri taşımaktadır. Bundan dolayı da kavrama bakış açısı, sınırın tanımı ve tanımlama biçimi oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasında bakış açısı ve kavramsal anlamda oldukça çeşitlilik gösteren sınır kavramının mekân ve insan üzerindeki etkisi incelenerek sınırsız mekân kavramı tartışılmıştır. Mekân içerisinde engel olarak görülen bölücülerin mekân ile birlikteliği, bütüncül açıdan değerlendirilmesi, farklılaştırılması ve kullanıcı açısından etkileri incelenmiştir. Mekânın sınırlayıcı öğelerini belirlemek bunların neden sınır olarak görüldüğü üzerinde durmak ise önemli bir nokta olarak karşımıza çıkmıştır. Mekân içerisindeki sınır algısını değiştirmek tezin birincil hedefleri arasındadır. Üzerinde çok fazla araştırma ve çalışma yapılmamış bu konuda bilimsel ve kültürel açıdan aydınlanma sağlamak oldukça önemlidir. Araştırma kapsamında yerli ve yabancı tüm verilere erişim sağlamak, en doğru bilgiye ulaşmak kullanılan yöntemler arasındadır. Ulaşılan bulgu ve sonuçların örneklerle desteklenmesi ise tezin gelişmesini sağlamıştır. Yapılan araştırmalar, süreç içerisindeki değerlendirmeler, kritik noktalar, örnekler ve yeterli bilgi elde edinildiğinde mekân kapsamında sınır kavramı ile ne durumlarda karşılaşıldığını görmek ve sınırlayıcı değil bütünsel olarak mekânla özdeşleştirmeyi nasıl sağlayabileceği üzerinde durulmuş ve sonuca varılmıştır.

Boundary is a concept that is frequently encountered in Daily life, design and art issues, architectural practice and design education. When the concept of border is evaluated as a dictionary meaning; the last line where something can spread and expand at the end, in addition, when evaluated from an architectural point of view, it is clear that the meaning is slightly different. Semantically, it is encountered as an obstacle between two different situations or spaces, but conceptually, it is not just a seperator, it can be seen that sometimes it defines associations and sometimes it creates different situations and communicating between two differenr situations.However, it is very important to preserve the point and existence of dualities such as open-closed, interior-exterior, transparent-matt. So the concept of border; it carries different functions, actions, contradictions and dualities in a single line. Therefore, the conceptual point of view, the definition of the limit and the way it is defined are very important. In this thesis, the consept of limitless space will be discussed by examining the effect of the concept of border, which has a wide variety of perspective and conceptual, on space and people. The unity of the dividers, which are seen as obstacles in the space, with the space, their holistic evuation, differentiation and their effects on the user will be examined. It will be an important point to determine the limiting elements of the space and to emphasize why they are seen as borders. Changing the perception of boundaries in space is among the primary goals of the thesis. It is very important to provide scientific and cultural enlightenment on this subject, which has not been studied much. Access to all domestic and foreign data within the scope of the research is among the methods to be used to reach the most accurate information. Supporting the findings and results with examples will enable the development of the thesis. When the researches, evaluations in the process, critical points, interview, examples and sufficient information are obtained, it is desired to see in what situations the concept of boundary is encountered within the scope of space and to focus on how it can provide identification with the space as a whole, not limiting, and to come to a conclusion.