HİLAFETİN OSMANLIYA DEVRİ MESELESİ VE BUNA DAİR BİR LİTERATÜR DEĞERLENDİRMESİ

Abstract

Bu çalışma temelde iki bölümden oluşur. Birinci bölümde Mısır’daki son AbbasiHalifesi III. Mütevekkil’in hilafeti Yavuz Sultan Selim’e devrettiğine dair bugünekadar tespit edilen kaynaklar ele alındı. Bu minvalde Şaban-ı Şifaî, Şehrizâde MehmedMouredge d’Ohsson, Ahmed Cevdet Paşa, Müverrih Atâ, Redhous ve diğer 19.yüzyıl müellliflerinin görüşleri özetlendi. Çalışmanın ikinci bölümünde ise hilafetindevrine dair doğrudan veya dolaylı olarak bilgi veren ve bugüne kadar üzerinde durulmayankaynaklar ele alındı. Bu bölümde, 16. yüzyıldan itibaren hem Osmanlıhem de Avrupa kaynaklarında hilafetin devrine dair güçlü imaların mevcut olduğu;bu kaynaklarda devirle ilgili imaların 1518 yılından değil de 1516 yılından itibarenbaşlatıldığı; hilafetin devri bahsinin yalnızca Yavuz Sultan Selim için değil KanuniSultan Süleyman için de dile getirildiği iddia edilmektedir.

This study basically has two sections. In the first section the sources found until today concerning the last Abbasid caliph al-Mutawakkil’s handing over the caliphate to Sultan Selim the Grim have been discussed. In this manner Şaban-ı Şifaî, Şehrizâde Mehmed, Mouredge d’Ohsson, Ahmad Djewdet Pasha, Atâ Bey, Redhouse and the other nineteenth century authors’ opinions have been summarized. In the second section of the study, the sources that give information about the transfer of the caliphate directly or indirectly and haven’t been dwelt on to this day have been handled. In this chapter, it has been claimed that from the sixteenth century there have been strong mentions about the transfer of the caliphate in both Ottoman and European sources; in these sources mentions about the delegation of caliphate have been started not from 1518 but from 1516; question about the transfer of caliphate has been expressed about not only Sultan Selim the Grim but also Suleiman the Magnificent.