“Cevâmiu’l-Kelim” ve “Câmiu Hâdimi’l-Haremeyn” Adlı Dijital Hadis Veri Tabanları Üzerine Notlar

Abstract

Hadis sahasında aktif olarak kullanılan “Cevâmiu’l-Kelim” ve “Câmiu Hâdimi’l-Haremeyn” adlı dijital hadis veri tabanları hadis tahrici yapma, hacimli kaynakları süratle tarama ve râviler hakkındaki bilgilere hızlıca erişme gibi standart özelliklerinin yanı sıra hoca-talebe ilişkilerini görmeye imkân verecek rivayet sayılarını sunma, onlar arasında kullanılan aktarım kalıplarını hızlıca belirleme gibi özellikleri ile de dikkat çeker. Ancak bu dijital hadis veri tabanlarının daha aktif ve spesifik meseleler için kullanılması sırasında bazı teknik kusurlar içerdiği tespit edilmiştir. Yazıda bazıları hakkında örnekler de verilen bu on beş hususun sunulmasının hadis sahasında bu dijital veri tabanlarını aktif olarak kullanan araştırmacıların karşılaşacağı iş ve zaman kaybını engelleyeceği öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Cevâmiu’l-Kelim, Câmiu Hâdimi’l-Haremeyn, dijital hadis veri tabanları, hadis, entelektüel ilişki ağları.

The digital ḥadith databases “Jawāmi‘ al-Kalim” and “Jāmi‘ Khādim al-Ḥaramayn” include standard features that help to define the sources of ḥadiths, scan voluminous hadith sources, and swiftly access information about the narrators. They also include a feature that presents the number of narrations, allowing users to see the relationship between scholar and disciple and quickly determine the forms of transmission (ṣigha) used among them. However, when these digital ḥadith databases are used intensively and more actively to research specific issues, it has been determined that they contain some technical flaws. It is anticipated that presenting 15 identified issues with concrete examples will prevent the loss of work and time that researchers who actively use these digital ḥadith databases in the field of ḥadith encounter. Keywords: Jawāmi‘ al-Kalim, Jāmi‘ Khādim al-Ḥaramayn, digital ḥadith databases, ḥadith, ulama networks.