Üniversite kütüphanelerinde ödünç kitap ve doküman sağlama (interlending and document supply) hizmetinin analitik bakış açısıyla değerlendirilmesi : Kadir Has Üniversitesi Bilgi Merkezi örneği

Abstract

“Inter Library Loan” – “Interlending & Document Supply”, üniversitelerin tüm mensuplarının eğitim, araştırma ve kurumsal faaliyetlerini desteklemek amacıyla, kütüphane koleksiyonlarından karşılanamayan bilgi kaynağı ihtiyaçlarının işbirliği içinde olunan yurtiçi ve yurtdışındaki kütüphanelerden ödünç alınması hizmetidir. 21. Yüzyıl kullanıcı ihtiyaçlarının karşılanabilmesinde ILDS hizmetinin de içerisinde bulunduğu temel kütüphane hizmetleri üzerinden sağlanacak kullanıcı iletişimi ve bağlılığı, kütüphanenin sunacağı yenilikçi hizmetlerin uygulanmasında ve mensuplara ulaştırılmasında etkili olabilecektir. Çalışmanın ilk aşamasında Türkiye ve dünyada Kütüphanelerarası işbirliğinin kavramsal tanımı yapılarak tarihsel gelişimine değinilmiştir. Ulusal ve uluslararası çerçevede ILDS hizmeti ile öne çıkan organizasyonların faaliyetlerine yer verilerek, ulaşılabilen istatistik verileri paylaşılmıştır. Ülkemizde ve tüm dünyada hızla yayılan ve bilgi hizmetlerinde de etkisini gösteren COVID-19 salgın hastalığının Türkiye'de uygulanan ILDS hizmetlerine yan etkileri araştırılmış ve hizmetin aksamaması için uygulanan yöntemler değerlendirilmiştir. Çalışmanın bir diğer aşamasında Türkiye’deki üniversitelerin ILDS hizmetini sunma durumları değerlendirilerek mevcut hâl ortaya konulmuş ve öneriler geliştirilmiştir. Çalışmanın son aşamasında ise Kadir Has Üniversitesi Bilgi Merkezi'nin ILDS ve satın alma hizmetlerini Yayın Sağlama Hizmeti adı altında Eşit Hizmet anlayışıyla nasıl yönettiğine yer verilerek, etkin bütçe yönetimini nasıl sağladığına ilişkin sayısal verilerle tez desteklenmiştir. Bunun yanında uygulamanın diğer üniversite kütüphanelerine örnek olabilmesi için ILDS hizmetine yönelik olarak diğer kütüphanelerin de işbirliği ve yayın sağlama politikalarını yeniden gündeme almaları gerektiği model önerisi olarak sunulmuştur.

“Interlibrary Loan” – “Interlending & Document Supply” is the service of borrowing the information resource needs that cannot be met from the library collections from the collaborating domestic and international libraries in order to support the education, research and institutional activities of all members of the universities. In meeting the needs of 21st century users, user communication and loyalty to be provided through basic library services, including ILDS, will be effective in the application of innovative services to be offered by the library and in the delivery to the university members. In the first stage of the study, the conceptual definition of Interlibrary Cooperation in Turkey and in the world has been made and its historical development has been mentioned. The activities of important national and international ILDS organizations were included together with the statistical data that could be reached was shared.. The side effects of the COVID-19 epidemic disease, which is spreading rapidly in our country and all over the world and showing its effect on information services, on the ILDS services applied in Turkey were investigated and the methods applied to prevent the service from being disrupted were evaluated. In another stage of the study, the current situation was presented by evaluating the state of offering ILDS service in universities in Turkey and suggestions were developed. In the last stage of the study, how Kadir Has University Information Center manages ILDS and purchasing services under the name of Broadcasting Provision Service with the understanding of Equal Service, and the thesis is supported with numerical data on how it provides effective budget management. In addition, it has been suggested that other libraries should reconsider their cooperation and publication policies regarding the ILDS service, so that the application will be an example for other university libraries.