Hemodiyalize devam eden çocukların annelerinde görülen psiko-sosyal sorunlardan kaynaklanan anksiyetenin giderilmesinde hemşirenin rolü

Abstract

Bu çalışma, hemodiyalize devam eden çocukların annelerinin psiko-sosyal sorunlarını ve konuyla ilgili eğitim gereksinimlerini belirlemek ve uygulanan eğitim sonucunda, varolan anksiyetelerini azaltmak amacıyla tanımlayıcı olarak Ekim 2002-Nisan 2003 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini, üç tıp fakültesi hastanesi, dört özel hastane ve bir devlet hastanesinin hemodiyaliz birimlerine devam eden çocukların anneleri, örneklemini ise basit raslantısal örnekleme yöntemi ile seçilmiş 30 anne oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından literatür bilgisine dayalı olarak geliştirilen ve uzman görüşüne sunulan, hemodiyalize devam eden çocukların ve annelerinin demografik özellikleri ile annelerin varolan anksiyete düzeylerini ölçmeye ve eğitim gereksinimlerini belirlemeye yönelik anket formu, Spielberg ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş durumluk-sürekli kaygı ölçeği kullanılmıştır. Hemodiyaliz tedavisi gören çocukların annelerinde görülen psiko-sosyal sorunlara yönelik eğitim annelere araştırmacı tarafından hazırlanan bir rehber kitap eşliğinde uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, bilgisayar kullanılarak, tek yönlü varyans analizi, student t testi, eşserilerde t testi kullanılmıştır. Sonuç olarak; Hemodiyalize devam eden çocukların annelerine verilen eğitim sonrasında , eğitim öncesine göre , annelerin durumluk ve sürekli anksiyete puanlarında düşüş görülmüştür. Bu puan düşmesi ile istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Hemodiyalize devam eden çocukların annelerine verilen eğitim sonrasında, eğitim öncesine göre, çocuğun hemodiyalize devam süresine göre, annelerin tanı konulduğunda verdiği tepkilere göre dağılımlarında durumluk-sürekli anksiyete puanlarında düşme görülmüştür. Bu puan düşmelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Eşleriyle tanışıp anlaşarak evlenen annelerin sürekli anksiyete düzeyleri eğitim sonrası, eğitim öncesine göre anlamlı bir düşme göstermiştir. Bu düşme ile istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunmuştur. Annelere verilen eğitim, annelerin durumluk-sürekli anksiyetelerinin azalmasında etkili olmuştur. Bu verilerden elde edilen sonuçlar doğrultusunda bulgular tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur. ROLE OF NURSES İN DEALİNG WİTH PSYCHOSOCİAL ANXİETY SEEN İN MOTHERS OF CHİLDREN HAVİNG HEMODİALYSİS

This desctiptive study has been done between October 2002-April 2003, in order to identify the psycho-social problems and relevant training needs of the mothers whose children are attending hemodialysis, and in order to decrease their anxiete by giving the training. The mass of this study is formed by mothers whose children are attending hemodialysis services of one of three university hospitals, four private hospitals and a state hospital. The sample of the study is formed by ramdomly selected 30 mothers from the mass. A survey form which was developed by the researcher after the literature review, in order to identify demographics and training needs, and Spielberg's State-trait anxiety scale to measure the anxiety levels of the mothers whose children were attending hemodialysis are used for data collection. The survey form is reviewed by a specialist. The training program was applied with a manual book by the researcher to the mothers having pscho-social problems since their children were attending hemodialysis services. Collected data is analysed with computer based statistics programmes by using one way analysis of variance (anova), student t test and match series t test. As the result, it is seen that the state anxiety levels and continues anxiety levels of the mothers whose children were attending to hemodialysis services are significiantly decreased after the training, when compared with before the training. It is seen that the state anxiety levels and continues anxiety levels of the mothers were not significantly decreased after the training when the durations of children's attendance to hemodialysis services and the responses of the mothers when they first learned the statement were compared. The continues anxiety levels of the mothers who had a marriage with a deal, were significantly decreased after the training when compared with the levels before the training. In conclusion, the training given to the mothers, has been affective in order to decrease their state-anxiety levels. Finally, the findings are examined and some suggestions are stated regarding these findings