Hemşirelik bakımının değerlendirilmesi ile ilgili bir çalışma

Abstract

HEMŞİRELİK BAKIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ BİR ÇALIŞMA Çalışma, hareket aktivitesinde bağımlı yetişkin hastaların aldıkları hemşirelik bakımını değerlendirmek için hazırlanan, faktör analizi yöntemine dayalı geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirme çalışmasıdır. Hemşirelik Bakımı Envanteri’nin (HBE) temel dayanağı insanın gereksinimleridir. Verilerin toplanmasında demografik verilerin elde edildiği “Bilgi Toplama Formu” ve “HBE Deneme Formu” kullanılmıştır. Hazırlanan envanterin hastanelerde, hastalar tarafından, hemşirelik bakımının değerlendirmesinde kullanılması hedeflenmiştir. Envanterin deneme formu, Şubat - Ağustos 2006 aylarında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı hastanelerde ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon, nöroloji ve nöroşirurji kliniklerinde yatan, hareket aktivitesinde bağımlı (kısmi veya tam), 18–65 yaş arası yetişkin ve bilinci açık olan 1009 hastaya uygulanmıştır. Test-tekrar test analizi 76 hasta ile yapılmıştır. Elde edilen veriler, madde istatistiklerinin yanı sıra, temel bileşenler analizi (TBA), açıklayıcı (AFA) ve doğrulayıcı (DFA) faktör analizleri ile incelenmiştir. Hemşirelik Bakım Envanterinde fizyolojik, güvenlik, psikososyal ve hijyenik gereksinimler olmak üzere dört alt boyut/ ölçek bulunmaktadır. Kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre, envanterin 4 alt ölçeğinden üçünde iç tutarlık katsayıları .70’in üstünde (.72 - .87) bulunurken, bir alt ölçekte iç tutarlık katsayısının .69 olduğu saptanmıştır. Test-tekrar test güvenirlik katsayıları ise, envanter için r = .92 bulunmuş, alt ölçeklerin birinde r = .66, üçünde ise oldukça yüksek bulunmuştur (r > .81). Bu sonuçlar doğrultusunda, araştırma kapsamında çalışmanın başlangıç aşamasında belirlenen insan gereksinimlerine yönelik olarak hazırlanan HBE, hemşirelik bakımının özelliklerine ve bu özellikler arasındaki ilişkilere uygun şekilde 4 alt ölçekten oluşan, dört boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu da; hazırlanan envanterin, istenilen hemşirelik bakımının özelliklerini ölçtüğü anlamına gelmektedir. A STUDY FOR EVALUATION OF NURSING CARE This study intends to develop a valid and reliable measurement instrument based on factor analysis method prepared for evaluating the nursing care of adult immobile patients. Nursing Care Inventory (NCI) is based on human needs. A “Information Collecting Form” and a NCI Experiment Form, from which the demographic data were acquired, were used for data gathering. The prepared inventory is aimed to be used by patients to evaluate the nursing care in hospitals. The Experiment Form of the inventory was applied between February-August 2006 to 1009 partial or complete immobile, conscious, adult patients whose ages range between 18-65 and who lined in orthopedics, physical therapy, rehabilitation, neurology and neurosurgery clinics of the hospitals that are affiliated to Istanbul Local Health Department. Test-retest analysis was made with 76 immobile patients. The obtained data were analyzed with item statistics, principal component analysis (PCA) and exploratory (EFA) and confirmatory factor analyses (CFA). Nursing Care Inventory has got four sub-dimensions/ subscales as physiological, safety, psychosocial and hygienic needs. For content validity, the opinion of an expert was sought. According to results, internal consistency coefficient of three of four subscales of inventory was found above .70 (.72 - .87) while internal consistency coefficient of the remaining subscale was found .69. Test-retest reliability coefficient of the inventory was found r =92, one of the subscales was r = .66 whereas the other three subscales was found rather high (r > .81). These results show that NCI, which was prepared according to human needs that were determined at the beginning of the research, has got a 4 dimensional structure with its 4 subscales proper to characteristics of nursing care and the relationships between these characteristics. This means that the inventory measures the desired characteristics of nursing care.