19. yüzyıl sonu ile 20. ile yüzyıl Türkmenistan’ın sosyal ve ekonomik tarihi

Abstract

Adı Soyadı: Ahmet DİNÇ sat sat Tarihi Prof. Dr. Ahmet TABAKOĞLU Tez Türü ve Tarihi: Doktora - Ekim 2004 rkmenistan, Çarlık, Sovyetler Birliği, Bağımsızlık Dönemi, Tarih, Sosyal Yaşantı, Ekonomik Kalkınma

19. YÜZYIL SONUYLA 20. YÜZYIL TÜRKMENİSTAN'IN SOSYAL VE EKONOMİK TARİHİ 1881 yılından 1917 yılına kadar Türkmenler Çarlık yönetimi altında tarım ve hayvancılıkla uğraşarak göçebe, yarı göçebe ve yerleşik halde yaşamlarını sürdürmekteydiler. 1917 yılına kadar Türkmenlerin büyük bir kısmı Ahal vilayetinde, Hiva Hanlığında ve Buhara Emirliğinde olmak üzere bir devlete sahip olmadan yaşamaktaydılar. Ekim 1917 devriminden sonra Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur. 488 bin kilometre kareye sahip olan Türkmenistan topraklarının %85 Karakum çölüyle kaplıdır. Devrimle birlikte Yer-su reformu, mülkiyetin kollektif olması, tamamen yerleşik hayata geçişin yanında sanayi sektöründe ve tarımda büyük değişikler olmuştur. Tarımda özellikle pamuk alanında büyük atılımlar görülerek birlik içinde ikinci sırada pamuk üreticisi konumuna yükselmiştir. Yeraltı kaynaklarınca zengin olan Türkmenistan özellikle gaz ve petrol üretiminde dünyada ilk sıralara yükselecek kadar üretimde ilerleme sağlamıştır. Sovyetler Birliğinin dağılması sürecinde bağımsızlığına ekim 1991 yılında kavuşan Türkmenistan kademeli reform hareketlerine girişmiştir. Para ve kredi, fiyat, mülkiyet, özelleştirme başlıkları adı altında bir dizi reform hareketlerine girişmiştir. Doğrudan yabancı yatırımları ülkeye çekebilmek için bir dizi kanuni düzenlemeler gerçekleştirmiştir. Name and Surname: Ahmet DİNÇ Field: Economics Programme: History of Economics Supervisor: Profesor Ahmet TABAKOĞLU Degree Awarded and Date: Doctorate – October 2004 rkmenistan, Sarizm, Soviet Union, History, Social life, Economic Development ABSTRACT SOCIAL AND ECONOMIC HISTORY OF TURKMENISTAN IN THE LAST OF 19th CENTURY AND 20th CENTURY Türkmen people, who were living under control of Sarizm as immigrant, half immigrant and settled, were dealing with agriculture and stock-breeding to survive. Most of Türkmen were living into three different places without having state. Such as in Ahal, Hıva and Buhara. After revolution in 1917, Republic of Türkmenistan Soviet Socialist was set up. Karakum desert occupies the northern and central parts of Türkmenistan (about 85% of the total area) territory which is 488 thousand square kilometers. Revolution provided reform of ground-water, property, settled life with improving development of industry and agriculture. Türkmenistan was at the second level in the production of cotton among the republics of Soviet Union. Türkmenistan which has rich reserve of raw materials has succeeded large amount of production of gas and oil among the world countries. After the collapse of Soviet Union, Türkmenistan became independent in 1991. Then, step by step Türkmenistan applied reforms of money and credit, price, property and privization. Türkmenistan legislated most law to attract foreign direct investment to the country.