Faizsiz bankacılık işlemlerinin islam fıkhındaki yeri

Abstract

Sermaye ya doğrudan bireyler tarafından ya da dolaylı olarak malî aracı kurumlar tarafından işletilir. Malî aracı kurumların sermayeyi işletirken iki sistemden birini tercih ettikleri görülür. Bunlardan birincisi; Ortaklık Sistemi, ikincisi ise Kredi Sistemi olarak adlandırılır. Bu tezde sermayeyi ortaklık sistemi doğrultusunda değerlendirmek üzere kurulan faizsiz bankaların sermayeyi toplama ve değerlendirme sürecinde başvurdukları yöntemlerle bu yöntemlerin İslâm fıkhındaki durumu ele alınmıştır. Tez üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, faizsiz bankalardaki carî ve katılma hesaplarının fıkhî durumu incelenmiştir. İkinci bölümde, murâbaha, mudârabe, müşâreke ve finansal kiralamadan her birinin çağdaş faizsiz bankacılıktaki uygulama biçimi ve fıkıhtaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise bankacılık hizmetlerinden teminat mektubu, akreditif, banka kartı ve banka havâlesi işlenmiştir. Ayrıca çek, senet ve kıymetli evrak kabulü, kambiyo işlemleri ve diğer bir kısım bankacılık hizmetleri fıkıhtaki yeri açısından değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Çalışma ulaşılan sonuçlar ve önerilerle sona ermiştir. Capital treatment principles have been discussed since several centuries. It’s either directly invested by its proper owner or the financial intermediary institutions. While they are using the capital, these institutions follow two systems: the first one is so-called Partnership system, the second one is the credit system. The without interest banks have been established on the Partnership system. This thesis includes without interest banks treatments and their evaluation regarding Islamic law. It’s divided into three parts: the first one is dealt with the financial sources of these banks and their evaluation according to Islamic law. The second one shows the practice of Murâbahah, Mudarabah, Musharakah and Ijarah (Leasing) in “without interest banking” and their position in Islamic law. The third one includes banking services such as Letter of Guarantee, Accreditif, Bank Cards, Bank draft, Cheque, Commercial papers and foreign currency operations and evaluates them in the Islamic law.