Basın bağlamında İngiliz kamuoyu ve Yunan isyanı (1821-1826)

Abstract

Bu çalışma esasen, 1821 yılında başlayan Rum ve Yunan İsyanlarının İngiliz burjuva kamuoyu ve onun hâkimiyetindeki İngiliz siyasetinde nasıl algılanıp ele alındığı üzerinedir. Söz konusu dönemde burjuva kamuoyunun iç ve dış hadiseler karşısında ana malumat kaynağı ve İngiliz siyasetinde “dördüncü kuvvet” mertebesine yükselmiş olan periyodik basın, yani gazeteler vasıtasıyla İngiliz kamuoyunun nabzı, Yunan meselesiyle beraber aynı zamanda Türklerin ve Osmanlı İmparatorluğu’nun imajı bağlamında tutulmaya çalışılmıştır. Bir bakıma birbirlerini var eden basın ve kamuoyu arasındaki işteş ilişkinin mahiyetine vâkıf olmak üzere, on yedinci yüzyıldaki İngiliz İç Savaşı’ndan başlayarak Yunan İsyanı’na kadar olan bu bağlamdaki önemli gelişmeler ilk bölümde ele alınmış, basın ve kamuoyu müesseselerinin isyanlar öncesindeki vaziyetleri tespit edildikten sonra ikinci bölümde, İngiliz burjuvazisinin liberal (Whig) ve muhafazakâr (Tory) kanatlarının sesi olan gazetelerin kamuoyunu Rum ve Yunan İsyanlarına karşı nasıl yönlendirmeye çalıştıkları irdelenmiştir. Son bölümde ise ulusal ve liberal bir ayaklanmaya dönüşen Yunan İsyanı’na destek vermek amacıyla 1823 yılında bir “burjuva cumhuru” olarak neşet eden Londra Yunan Komitesi’nin, isyancılara mali destekte bulunmak üzere kendi kontrolünde bir kredinin alınmasına ön ayak olarak aslında isyanı, ticari çıkar nesnesine çevirmesi tahlil edilmiştir. O halde işbu çalışmanın tezi, Londra Yunan Komitesi’nin basın vasıtasıyla kamuoyu oluşturmak suretiyle Yunan İsyanı veya Yunan kredisini yatırım yapılabilir hale getirmeye çabalayan bir kuruluş olarak “İngiliz İdeolojisi”nin uygulayıcısı olduğu iddiasıdır.

This study mainly focuses on how the Greek (Rum) and Hellenic (Yunan) insurrections that started in 1821 were perceived and handled by the English bourgeois public opinion and under its dominance, the English politics. During this period, the periodical press—considered the main source of information for bourgeois public opinion on domestic and foreign events and elevated to the status of the ‘fourth estate’ in English politics—sought to gauge the pulse of English public opinion regarding the image of the Turks and the Ottoman Empire, as well as the Greek issue. To understand the structure of the collaborative relationship between the press and public opinion—which, in a sense, shaped each other—the first part discusses significant developments in this context, spanning from the English Civil War in the seventeenth century to the Hellenic Insurrection. After establishing the status of press and public opinion institutions prior to these uprisings, the second part examines how newspapers, representing the liberal (Whig) and conservative (Tory) factions of the English bourgeoisie, sought to influence public opinion regarding the Greek and Hellenic Insurrections. The final chapter examines how the London Greek Committee, established in 1823 as a “bourgeois community” to support the Hellenic Insurrection—which evolved into a national and liberal uprising—ultimately transformed the insurrection into an object of commercial interest by facilitating a loan under its control to provide financial support for the rebels. Therefore, this study argues that the London Greek Committee acted as an enforcer of “English Ideology,” functioning as an organization that sought to make the Hellenic Insurrection—or the Greek loan—an investable venture by shaping public opinion through the press.