18. yüzyılın ilk yarısında Bursa’da sosyal ve iktisadi hayat

Abstract

Kadı sicilleri ya da diğer bir ismiyle şer’iyye sicilleri Osmanlı iktisadi ve sosyal tarihi araştırmalarının en önemli kaynaklarından bir tanesidir. Çalışmada, Bursa kadı sicilleri temel kaynaklar olarak kullanılmış; bu kaynaklar üzerinden elde edilen veriler ile Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük şehirlerinden biri olan Bursa’nın 18. yüzyılın ilk yarısında sosyal ve iktisadi durumuna ilişkin bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda nüfus, aile yapısı, miras, kölelik, suç ve ceza, para ve fiyatlar, tarım, hayvancılık, sanayi, ticaret, finans ve kredi, servet dağılımı ve vergiler gibi konular üzerinde durulmuştur. Elde edilen sonuçlar, Bursa ve diğer Osmanlı şehirleri ile ilgili yapılmış çalışmalarla karşılaştırılarak; Osmanlı İmparatorluğu’nun yüzyılın ilk yarısındaki durumuna dair Bursa örneği üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır.

Court registers or, in other words, şer’iyye registers are one of the most important sources of Ottoman economic and social history studies. In this study, Bursa court registers were used as the main sources, and with the data obtained from these sources, it was tried to give information about the social and economic situation of Bursa which is one of the biggest cities of the Ottoman Empire in the first half of the 18th century. In this context, topics such as population, family structure, heritage, slavery, crime and punishment, money and prices, agriculture, livestock, industry, trade, finance and credit, distribution of wealth and taxes were emphasized. The results obtained were compared with the studies on Bursa and other Ottoman cities and an evaluation was made about the situation of the Ottoman Empire on the basis of the Bursa example in the first half of the 18th century.