Erken demir çağında coğrafi bilginin mekânsal organizasyonda kullanımı: Orta aras havzası örneği

Abstract

Doğal ortam koşulları insanların yaşamsal aktivitelerini sürdürebilmeleri için göz önünde bulundurmak zorunda oldukları faktörlerin başında gelmektedir. Tarih boyunca mekânsal organizasyon konusunda doğru yaklaşımları benimseyen toplumların başarı oranları artmış ve ayakta kalma süreleri uzamıştır. Orta Aras Havzası’nda Erken Demir Çağının kargaşa ortamında hüküm süren devlet yapılarının da bu gerçeğin farkında oldukları sahada elde edilen her yeni bulguyla daha iyi anlaşılmaktadır. Son ekspedisyonlarda devrin medeniyetlerince mekânın sofistike bir biçimde organize edildiğine dair şaşırtıcı örneklere rastlanmıştır. Günümüzdeki genel coğrafi koşulların anlaşılması ve söz konusu dönemde bu koşulların ne şekilde idrak edilerek kullanıldığının ortaya konulması bölgede yürütülen çalışmalar açısından yeni pencereler aralayacak ve mekân bilinci açısından bugüne ışık tutacaktır.Natural environmental conditions are one of the factors that people have to consider in order to maintain their vital activities. Throughout history, societies that have adopted the right approaches to spatial organization have increased their success rates and prolonged their survival times. It is better understood with each new finding in the field that the state structures that ruled in the turmoil environment of the Early Iron Age in the Middle Aras Basin were also aware of this fact. Surprising examples of the sophisticated organization of space by the civilizations of the period have been found in recent expeditions. Understanding the general geographical conditions of today and revealing how these conditions were perceived and used in the said period will open new windows in terms of the studies carried out in the region and will shed light on the present in terms of spatial awareness.