Sigorta teknik karşılıklarının Türk vergi mevzuatı karşısındaki durumu

Abstract

Soyadı : Gülşen Gedik Maliye Mali Hukuk Prof. Dr. Nihal Saban Tez Türü ve Tarihi : Yüksek Lisans- Temmuz 2003 gorta, Teknik Karşılıklar

SİGORTA TEKNİK KARŞILIKLARININ TÜRK VERGİ MEVZUATI KARŞISINDAKİ DURUMU Sigorta şirketleri, bilanço döneminde elde etmiş oldukları prim gelirlerinin bir kısmı ile, henüz tazmin edilip edilmeyeceği kesinleşmemiş olan bazı hasarları ve hayat sigortalarında, elde ettiği primlerden aktüerya prensiplerine göre belirlenen tarzda hesaplanan tutarları karşılık olarak ayırmakta ve böylece, gelecekteki yükümlülüklerine karşılık önceden tedbir almaktadırlar. Bu durum, başta Anayasa'nın sosyal güvenlik ilkesinden hareketle kişilere güvence sağlanması ve aynı zamanda temel muhasebe ilkelerinden dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkeleri çerçevesinde işletmelerin hesap planlarını daha doğru bir şekilde yaparak, mali yükümlülüklerinin karşılanabilmesi amaçlarına hizmet etmektedir. Sigorta Murakabe Kanunu ile Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Yönetmeliği'nde düzenlenen sigorta teknik karşıklarına baktığımızda, karşılıkların tek tek tanımları yapılarak, sigorta şirketleri tarafından ne şekilde hesaplanarak ayrılması gerektiğine ilişkin düzenlemelerin ayrıntılı bir şekilde yer aldığını görmekteyiz. Türk vergi mevzuatında ise, sigorta teknik karşılıkları, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 14.maddesinde, kurum kazancının belirlenmesinde vergi matrahından indirilecek giderler olarak yer almaktadır. Sigorta teknik karşılıkları kavramı kullanılmaksızın karşılıklar başlığı altında Vergi Usul Kanunu'nun değerleme ile ilgili hükümleri de konumuz ile yakından ilgili olduğundan, çalışmamızda bu çerçevede de değerlendirmeler yapılmıştır. Vergi Usul Kanunu çerçevesinde değerlendirmeler yapılırken, Tek Düzen Hesap Planı ilkeleri ile bilançonun pasif hesaplar kaleminde gösterilen teknik karşılıkların nasıl hesaplandığı incelenmiştir. Çalışmamızın amacı, sigorta şirketlerinin yükümlülük karşılama yeterliliğinin en önemli kalemini oluşturan karşılıkların ayrıntılı olarak ele alınarak, sektörde karşılaşılabilecek sorunlara çözüm getirebilmektir. Bu amaçla, Türk Mevzuatında düzenlenmeyen diğer karşılık çeşitlerine de yer verilerek, kıyaslama yapılabilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, Türk Sigortacılık Mevzuatı ile Vergi Mevzuatındaki karşılıklara ilişkin düzenlemeler, ayrıntılı olarak değerlendirilerek, hesaplanma yöntemeleri ile bilançoda hangi kalemde gösterildikleri incelenmiş, sigortacılık sektörünün gelişmesi, ihtiyaçlara daha cevap verir hale gelmesi en önemlisi de sigortalıların haklarının daha iyi korunabilmesi açısından mevzuatta yapılması gereken değişiklik önerilerine yer verilmiştir. Name and Surname : Gülşen Gedik Field : Finance Programme : Financial Law Supervisor : Professor Nihal Saban Degree Awarded and Date : Master - July 2003 Insurance, Technical Reserves ABSTRACT INSURANCE TECHNICAL RESERVES IN TURKISH TAX REGULATION Insurance companies reserve part of the premiums they receive in the balance term, the amount of some claims of which the indemnification decision have not been finalized yet and for the life insurances, amounts calculated by using actuarial methods for reserves and thus, taking preventive measures for the forthcoming liabilities. This mainly serves to aims of socially securing the citizens through social security principle of the constitution and having the companies meet their financial liabilities by preparing chart of accounts more accurately through the matching and prudence principles of accounting. Technical insurance reserves are regulated under Insurance Supervision Law and The Regulation Setting The Basis of Establishment and Operations of Insurance and Reinsurance Companies where the definitions, the methods of calculation of technical reserves and how to make appropriate reserve have been laid down one by one and thoroughly. In the Turkish Tax regulations, under Corporate Tax Law article No. 14 insurance provisions are considered as one of the outgoings deductible from the tax base at the calculation of company profit. Although there has been no use of Insurance Technical Reserves term in the provisions of Tax Regime Law related with valuation and since this subject is closely related with our study, some discussions in the frame of Tax Regime Law have been referred to in the text. Our study aims to analyze the Technical Reserves in detail, which constitutes the most important item of the solvency margin of the Insurance Companies and recommend solutions to relevant issues that may arise in the sector. With a view to achieve this aim and provide a comparative environment, other types of reserves that have not yet been regulated under the Turkish Legislation have also been analyzed in the text. This study contains a comprehensive assessment of technical reserves which have been regulated under Turkish Insurance Laws and Tax Regulations, their placement in the balance sheet along with their calculation methods and some recommendations of necessary adjustments required in the regulations for developed and responsive insurance sector to meet the increasing needs in this area and to provide the financial security of the insured.