Zebra balığı embriyolarında nanoplastiklerin nörogenez üzerindeki etkisi

Abstract

Amaç: Son yıllarda mikroplastik ve nanoplastik kirliliği, küresel çapta oluşturdukları çevre sorunları ve insan sağlığı üzerindeki etkilerinden dolayı önemli bir endişe kaynağı haline gelmiştir. Bu çalışmanın temel odak noktası, nanoplastik maruziyetinin zebra balığı embriyosunun gelişiminde özellikle nörogenez üzerindeki olası etkilerinin daha ayrıntılı bir şekilde ortaya konması ve daha iyi anlaşılmasıdır. Gereç ve yöntem: Zebra balığı embriyolarına fertilizasyondan sonraki 24., 48., 72., 96. ve 120. saatlerde ölümcül olmayan dozlarda nanoplastik maruziyetleri yapılmış ve oksidanantioksidan parametreler ve asetilkolin esteraz (AChE) aktivitesi değerlendirilmiştir. Görülen malformasyonlar kaydedilmiş ve lokomotor aktivite testi yapılmıştır. RT-PCR ile nörogenez ile ilgili seçilen gen aktivitelerinin ekspresyonları incelenmiştir. Bulgular: Nanoplastik maruziyeti dozunda besin kesesi ödemi, perikardiyal ödem ve boy kısalığı görülmüştür. Ayrıca kontrol grubuna kıyasla lokomotor aktivitede azalma ve biyokimyasal parametrelerde anlamlı değişimler görülmüştür. Maruziyet gruplarında elavl3, neurog1 ve syn2a genlerinin ifadeleri anlamlı olarak değişmiştir. Sonuç: Maruziyet gruplarının tümünde oksidan ve antioksidan sistem olumsuz yönde etkilenmiş, gelişim geriliği ve malformasyonlar yanında nörogenez ile ilgili gen ifadelerinde değişiklikler görülmüştür.

Objective: The increasing presence of microplastic and nanoplastic pollution represents a significant environmental concern, with potential adverse effects on human health. This study aimed to further elucidate the potential effects of nanoplastic exposure on the development of zebrafish embryos, with a particular focus on neurogenesis. Materials and methods: Zebrafish embryos were exposed to sublethal doses of nanoplastics at 24, 48, 72, 96 and 120 hours after fertilization and oxidant-antioxidant parameters and acetylcholinesterase (AChE) activity were evaluated. Malformations observed were recorded and a locomotor activity test was performed. Expressions of selected gene activities related to neurogenesis were examined by RT-PCR. Results: Food sac edema, pericardial edema and short stature were observed at the nanoplastic exposure dose. In addition, a decrease in locomotor activity and significant changes in biochemical parameters were observed compared to the control group. Expressions of elavl3, neurog1 and syn2a genes were significantly changed in the exposure groups. Conclusion: Oxidative and antioxidant systems were negatively affected in all exposure groups, and developmental delays and malformations as well as changes in neurogenesis gene expressions were observed.