ISO 14000 çevre yönetim standardının işletmelerde yeri ve bir uygulama örneği

Abstract

Günümüzde karşı karşıya kaldığımız çevre kirliliğinin temeli hızla gelişen sanayi alanlarında doğal kaynakların kontrolsüz tüketimi ve üretimde oluşan atıkların kontrolsüz bertarafıdır. Hava, su ve toprak kaynaklarının kirlenmesi sonucu gelecek nesiller için tehlike oluşması ve tüketicilerin çevre bilincinin artması nedeniyle işletmeler faaliyetlerini çevresel etkileri yönünden kontrol altına almaya başlamışlardır. İlerleyen zaman içinde her ülkelerin farklı standartlar geliştirmeleri sonucunda, ISO tarafından işletmeleri uluslar arası rekabet ortamında eşit şartlara taşıyan ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi Standartlar Serisi yayınlanmıştır. Bu standartlar serisi, çevresel boyutların ortaya çıkarılarak, uygun işlem kontrolleri ve gerekli olan noktalarda hedeflerle yönetimini ve uygulama performanslarının sürekli iyileştirilmesini amaçlamaktadır. Sistemin işletmelere sağladığı faydalar arasında çevrenin korunması, eşit rekabet ortamı, maliyetlerin azalması, müşteri ilişkilerinin gelişmesi ve pazar payında artış sayılabilir. Her sistemde olduğu gibi Çevre Yönetim Sisteminin kurulmasında da bazı güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Kalitenin sağlanması tek bölümün görevi olarak görülmekte, eğitime yeterli önem verilmemekte, üst yönetim çalışmalarda desteğini göstermemektedir. Bu çalışmanın uygulama kısmında ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemini kurmuş ve başarı ile yürütmekte olan Doğan Ofset A.Ş. incelenmiştir. İşletmenin Çevre Yönetim Sistemi, standardın ilgili maddeleri ile ayrı ayrı açıklanmıştır. Sonuç olarak doğal dengenin bozulması yaşamın tehlikeye girmesi demektir. Bu sebeple işletmeler faaliyetlerinin her aşamasını kontrol altına almak, kullandıkları doğal kaynakları ve hammaddeyi en verimli şekilde değerlendirip atıklarını kontrollü bir şekilde bertaraf etmek durumundadırlar. Today, the main reason of the environmental pollution we come face to face is natural resources consumption unconsciously and unplanned waste disposal during production through developing industrial areas. Because water, oil and air pollution will be a big risk for future and people begin to be conscious of the environment, industrial activities is being controlled according to their environmental effects. Within the time, as a result of constitution different standards in almost every countries, ISO has published ISO 14000 Standard Series of Environmental Management System. Therefore, industries will have equal conditions in international competiton. With these series of standards, it is aimed to advance convenient process controls regularly and if necessary to improve management and application performances in continous. Between the advantages of this system, it can be said protection of environment, equal competition, reduction of costs, development of relationship with costumers and increase of marketing. As it is happened in all system, some difficulties occur while Environment Management System is building up. Only one department is being accepted responsible for quality, it is not given sufficient importance to training and upper management do not support in workings. In the application section of this study, it is examined the company, Doğan Ofset A.Ş., which executed ISO 14001 Environment Management System and has being applying it. It is explained detaily their System. In conclusion, the disturbance of ecosystem means life is being dangerous. So, industries must to control their working activities in every stage and to dispose waste using productively natural resources and raw material. Günümüzde karşı karşıya kaldığımız çevre kirliliğinin temeli hızla gelişen sanayi alanlarında doğal kaynakların kontrolsüz tüketimi ve üretimde oluşan atıkların kontrolsüz bertarafıdır. Hava, su ve toprak kaynaklarının kirlenmesi sonucu gelecek nesiller için tehlike oluşması ve tüketicilerin çevre bilincinin artması nedeniyle işletmeler faaliyetlerini çevresel etkileri yönünden kontrol altına almaya başlamışlardır. İlerleyen zaman içinde her ülkelerin farklı standartlar geliştirmeleri sonucunda, ISO tarafından işletmeleri uluslar arası rekabet ortamında eşit şartlara taşıyan ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi Standartlar Serisi yayınlanmıştır. Bu standartlar serisi, çevresel boyutların ortaya çıkarılarak, uygun işlem kontrolleri ve gerekli olan noktalarda hedeflerle yönetimini ve uygulama performanslarının sürekli iyileştirilmesini amaçlamaktadır. Sistemin işletmelere sağladığı faydalar arasında çevrenin korunması, eşit rekabet ortamı, maliyetlerin azalması, müşteri ilişkilerinin gelişmesi ve pazar payında artış sayılabilir. Her sistemde olduğu gibi Çevre Yönetim Sisteminin kurulmasında da bazı güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Kalitenin sağlanması tek bölümün görevi olarak görülmekte, eğitime yeterli önem verilmemekte, üst yönetim çalışmalarda desteğini göstermemektedir. Bu çalışmanın uygulama kısmında ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemini kurmuş ve başarı ile yürütmekte olan Doğan Ofset A.Ş. incelenmiştir. İşletmenin Çevre Yönetim Sistemi, standardın ilgili maddeleri ile ayrı ayrı açıklanmıştır. Sonuç olarak doğal dengenin bozulması yaşamın tehlikeye girmesi demektir. Bu sebeple işletmeler faaliyetlerinin her aşamasını kontrol altına almak, kullandıkları doğal kaynakları ve hammaddeyi en verimli şekilde değerlendirip atıklarını kontrollü bir şekilde bertaraf etmek durumundadırlar.