Türkiye’de çok uluslu şirketlerin dış ticaret üzerindeki etkileri

Abstract

Çok uluslu şirketler; farklı yönlerden ele alındığında Dünya’da birçok ekonomi üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Çok uluslu şirketler, küreselleşmenin bir enstrümanıdır ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile faaliyetlerine devam etmektedir. Ekonomik hacimleri bazı ülkelere kıyasla daha büyük olan bu şirketler, Dünya ekonomisinde ve ülkelerin ekonomik büyümesinde aktif rol oynamaktadır. Ticareti anlamak, politikalarını yorumlamak ve yönetmek için çok uluslu şirketler göz ardı edilmemelidir. Bazı düşünürlere göre Dünyayı üretenler yönetmektedir. Ancak çok uluslu şirketler, üretenleri de kullanarak Dünyayı yönetme eğilimindedir. Büyük miktardaki sermayelerini, nitelikli işgücünü, yüksek teknolojiyi ve geniş pazarlama ağlarını kullanarak dış ticarette söz sahibi olmaya çalışmaktadırlar. Bu büyümelerinde, içinde bulundukları ve özellikle bir üs olarak kullandıkları Türkiye gibi ülkeler etkili olurken, benzer şekilde bu şirketlerin de ülkeler üzerinde etkilerinin olduğu görülmektedir. Kapitalizm sisteminin bir parçası haline gelen çok uluslu şirketlerin özellikle global pazarlardaki hakimiyetleri ve edindikleri tecrübeler; dış ticarette paylarını arttırmaktadır. Bu çalışmada çok uluslu şirketlerin derinlemesine analizleri yapılacak ve Türkiye’nin dış ticaretindeki etkileri ele alınacaktır.

Multinational companies, taken from different perspectives, are seen to affect many economies in the world. Multinational companies are an instrument of globalization and continues its activities with foreign direct investments. These companies, whose economic volumes are larger than those of some countries, play an active role in the world economy and the economic growth of countries. To understand trade, interpret its policies and manage it, multinational companies should not be ignored. According to some scholars, the world is ruled by producers. However, multinational corporations tend to manage the world by using the producers. Companies try to manage the markets with capital power, skilled labor, high technology and extensive marketing networks. While countries such as Turkey, have an impact on companies’ growth, it is similarly observed that these companies also have an impact on countries. Multinational companies, which have become a part of the capitalism system, are increasing their share in foreign trade, especially with their dominance in global markets and the experience they have gained. This study will provide an in-depth analysis of multinational corporations and their impact on Turkey's foreign trade.