Balkan Müslümanlarında din-kimlik bütünlemesi

Abstract

Soyadı: Musa Musa lahiyat Felsefe ve Din Bilimleri Prof. Dr. Veysel Uysal Tez Türü ve Tarihi: Doktora- ndarlık, Kimlik,Bütünleşme

BALKAN MÜSLÜMANKARINDA DİN-KİMLİK BÜTÜNLEŞMESİ Bu araştırma, Balkan Müslümanları arasındaki din-kimlik bütünleşmesinin etki ve etkileşimini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca deneklerin demografik özellikleriyle (cinsiyet, ülke, etnik köken, yaş, sosyo-ekonomik durum, yaşanılan yer vb.) hem din-kimlik bütünleşmesi hem de dindarlık arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Dört Balkan ülkelerinde (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Makedonya ve Kosova) yaşamlarını sürdüren 1131 kişilik bir örneklem grubunda yapılan araştırmada Dindarlık Ölçeği, Müslüman'da Aranan Özellikler ve Dine ve Ahlaka Aykırı Davranışlar testleri kullanılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılmış ve SPSS paket kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, Balkan Müslümanlarının demografik özellikleri din-kimlik bütünleşmesi düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Dindarlık Ölçeği ile Müslüman'da aranan özellikler ve Dine-Ahlaka aykırı Davranışlar ölçekleri arasında anlamlı ilişkiler görülmüştür. Balkan Müslümanları arasında dindarlık boyutlarda büyük benzerliklerin ve anlamlı ilişkilerin yanında bazı konularda aralarında dindarlık ile ilgili görüş ve tutumlarda bazı farkların bulunulduğu da gözlenmiştir. Özetle genel bir değerlendirme yapacak olursak ulaştığımız kaynaklar Balkan Müslümanlarını oluşturan her etnik grubun etno-merkezcilik doğrultusunda hareket ettiğini gösteriyordu. Ancak araştırmamızda elde ettiğimiz bulgular, bu durumu kısmen doğrulasa da kendi etnik grubunu öne çıkarma yanında bunu aşan bir üst kimlik olarak dinîn halen etkisini sürdürdüğünü göstermektedir. Bu üst kimliğin (Din-İslam), araştırmamızın kapsamına giren ülke Müslümanlarını beraber bir çatı altında topladığı görülmüştür. Aynı zamanda bazı geleneksel ve kültürel değerleri paylaşma konusunda dinîn önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu araştırma, Balkan Müslümanlarının din-kimlik bütünleşmesini sağlayan sosyo-kültürel ve dinî unsurları ortaya çıkarmıştır. Balkan Müslümanlarının kişisel ve toplumsal ortak özellikleri hakkında toplanan bazı temel bilgi ve bulgular, psikoloji ve din psikolojisi bağlamında değerlendirme imkanı sağlanmıştır. Name and Surname: Musa Musa Field: Theology Programme: Philosophy and Religion Sciences Supervisor: Prof. Dr. Veysel Uysal Degree Awarded and Date: Doctor- Religion, Identity, Integration ABSTRACT RELIGION-IDENTITY'S INTEGRATION IN THE BALKAN MUSLIMS This research has been carried out for determining relationship and encounter between religiosity and identity at the Muslims Population in the Balkans. Morever relations between demographic features of Subjects (gender, state place, national identity, age, place, social-economic status etc.), both Identity and Religiosity has been researched. In this Research which was applied on 1131 Muslims of Balkan states (Like Albania, Bosna and Hertzegovina, Macedonia and Kosova), Religiosity Scale and Muslim Personality Inventory, POI was used. The data obtained through the measures analized by a statistical program, called SPSS. The findings show that there isn't a significant relation between Religiosity and Identity's Integration. Morever findings show that most of subjects incline to religious attitude and spesifically in faith dimension of religiosity all of them have a homogenetic structure. If we make a general wiew about our research, it so clear that the Balkan Muslims are so closely with the religious identity, who is get together and create a kind of solidarization between them. Also, between the Balkan's Muslims sharing the cultural and traditional value is an important factor. Finally, this investigation has outlined that social-cultural and religious elements played an important role in the realizing of religious-identity integration process. Finding about personal and social anowledgments give us a possibility to make some conclusion and comments in the psychology and psychological religious perspective.