Genel üretim maliyet sapmalarının yeni üretim yöntemleri çerçevesinde, stratejik yönetim muhasebesi açısından analizi, değerlendirilmesi ve raporlanması

Abstract

Bu tez çalışmasının konusu, genel üretim maliyeti sapmalarının yeni üretim yöntemleri çerçevesinde, stratejik yönetim muhasebesi açısından analizi, değerlendirilmesi ve raporlanmasıdır. Çalışmanın amacı ise, teknolojik yatırımlar sonucunda üretim maliyeti içindeki payı ve önemi artan genel üretim maliyetine ilişkin sapmaların geleneksel ve yeni üretim ortamında analiz edilmesidir. Çalışmada, genel üretim maliyeti sapmaları, geleneksel ve yeni üretim ortamında kullanılan yöntemler açısından incelenerek karşılaştırması yapılmıştır. Yapılan bu karşılaştırma sonucunda, geleneksel sapma analizinin standart maliyetler ile fiili maliyetler arasındaki sapmaları anlamlı bir biçimde açıklamadığı ve yöneticilerin alacakları kararlarda kullanışlığını yitirdiği görülmüştür. Bunun nedeni ise, genel üretim maliyeti sapmalarında faaliyet hacmi olarak direkt işçilik saatinin kullanılmasıdır. Yeni üretim ortamında robotların üretimde kullanılması sonucunda direkt işçiliğin payı azalmış olup, sabit bir nitelik kazanır hale gelmiştir. Bundan dolayı DİS, genel üretim maliyetini temsil eden bir faaliyet hacmi olmaktan çıkmıştır. Geleneksel sapma analizindeki eksikliklerin giderilmesi amacıyla faaliyet tabanlı sapma analizi ve tam zamanında üretim sistemine göre sapma analizleri uygulamaya konuluştur. Beş bölümden oluşan çalışmanın, ikinci bölümünde maliyet ve rapor kavramları açıklanmış, üçüncü bölümünde stratejik yönetim muhasebesi açısından yeni üretim ortamı ve yöntemleri değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde, genel üretim maliyeti sapma analizi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise, çalışmada yararlanılan kaynaklar sunulmuştur.