Bir çocuk hakkı olarak oyun

Abstract

Oyun oynamak, öncelikle bir insan hakkıdır. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde (BMÇHS, 1989) belirtildiği gibi tüm çocuklar ve gençler için oyun içten gelen bir gereksinimdir ve tüm çocukların oyun oynamaya hakkı vardır. Sözleşmenin 31. Maddesi, Taraf Devletlerin, çocuğun, dinlenme, boş zaman değerlendirme, oyun oynama ve yaşlarına uygun eğlence etkinliklerinde bulunması ve kültürel ve sanatsal faaliyetlere katılması haklarını tanıdıklarını ve bu hakların kullanılması için uygun ve eşit fırsatların sağlanmasını teşvik etmeleri gerektiğini belirtmektedir.(BM Çocuk Hakları Sözleşmesi Madde 31, UNICEF Türkiye Temsilciliği Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme). Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 17 Numaralı Genel Yorumu (GY 17),’nda belirtildiği gibi çocukların büyümek, gelişmek, öğrenmek ve toplumun bir üyesi olmayı içselleştirmek, yani sosyalleşmek için oyun oynamaya ihtiyaç duyduklarını belirtmiştir. Oyun, çocuklara ve gençlere, kendilerini tanıma, yapabileceklerini deneyimleme, risk alma ve tüm bunları özgürce yapabilmeleri için fırsatlar sunar. (Playboard Northern Ireland, Young Researcher’s Team, 2016, s.6). Oyununun tüm bu faydalarının yanı sıra çocukların sağlığına, iyi oluşuna ve erken yaşlardan toplumsal cinsiyet eşitliğinin gelişimine katkısı vardır. Bu çalışmada çocuğun oyun oynama hakkı, hukuki, sosyolojik, pedagojik ve erken çocukluk eğitimi açısından multidisipliner olarak incelenecektir.

Children’s play is first and foremost a matter of human rights. As declared in the United Nations Convention on the Rights of the Child (UNCRC, 1989), all children and young people have the right to play and have an intrinsic need to play. Play provides opportunities for children and young people to be free to choose what they do, and to challenge themselves, take risks and enjoy freedoms (Playboard Northern Ireland, Young researchers’ team, 2016 p.6). As stated in Article 31 of the CRC, States Parties should recognize the right of the child to rest and leisure and and to engage in play as well as recreational activities and to participate freely in cultural life and the arts; States parties should also respect and promote this right and encourage the provision of equal opportunities for these activities. (UNCRC, 1989). General Comment 17 of the UNCRC states that children need to play in order to grow, learn and that play is a way of taking part in everyday life. Play also provides opportunities to promote gender equality and is essential for children’s health and well-being. The importance of play in early childhood education (ECE) will be analyzed in a multidisciplinary approach with a specific emphasis on the legal, sociological, pedagogical and early year’s education dimensions.