Temettuat defterlerine göre Gelingiras Kazası’nın sosyo-ekonomik yapısı

Abstract

Tanzimat döneminde Gelingiras kazasının sosyo-ekonomik durumu, elinizdeki bu yükseklisans tezinin başlıca araştırma konusunu oluşturmaktadır. Söz konusu dönemde Amasya sancağınabağlı olan Gelingiras kazasının 1840 ve 1844’te iki kez temettuat sayımı yapılmıştır. 1840 tarihlisayımda 12 köy, 1844 tarihli sayımda 24 köy, her iki sayımda ise toplam 27 köy kayıt altınaalınmıştır. İki sayımın sonuçlarını kapsayan temettuat defterleri, böylece bu yüksek lisans tezinin anakaynağını oluşturmuştur. Bahsi geçen kaynakların irdelenmesi sonucunda ulaşılan bulgulara göre,Tanzimat döneminde Gelingiras kazası 27 köyü kapsamış ve kazanın başlıca ekonomik yapısı tarım,bağcılık ve bahçecilik, hayvancılık ve arıcılık üzerine kurulmuştur. Defterlerdeki kayıtlı bilgilere dayalıolarak oluşturulan tablolar ve grafikler aracılığıyla söz konusu dönemde Gelingiras kazası köylerindekitoplam hane sayısı, tahmini nüfusu, nüfusun sosyal yapısı, sık kullanılan şahıs isimleri ve meslekler,tarım ve hayvancılık gelirleri, vergi çeşitleri ve toplam temettuat geliri tespit edilmiştir. Belirtilen tümbu bilgiler ışığında Gelingiras kazası köylerinin 1840-1845 seneleri arasındaki sosyo-ekonomik durumuortaya konulmuştur.

The socio-economic structure of Gelingiras district during the period of Tanzimat is the mainresearch topic of this master thesis. Two counts of dividends of Gelingiras district which was connectedto the sandjak of Amasya in the mentioned period were carried out in the years of 1840 and 1844.Twelwe villages in the 1840 census and twenty four villages in the 1844 census and also totally twentyseven villages in both censuses were registered. Thus the dividend records covering the results of bothcensuses are the main source of this master thesis. According to the scientific findings obtained fromthe examination of these documents, Gelingiras district covered twenty seven villages during the periodof Tanzimat and the main economic power of the district was based on the agriculture, viticulture andhorticulture, animal husbandry and beekeeping. The total number of households, estimated populationand social structure of the population, frequently used individual names and professions, agriculturaland livestock income, tax types and total dividend income in the district of Gelingiras in the mentionedperoid were determined by means of tables and graphs based on the registered information in thedividend records. In the light of all this information, the socio-economic situation of the villages ofGelingiras district between the years of 1840-1845 has been revealed.