Vergi hukukunda ek mali yükümlülükler

Abstract

Anahtar Sözcükler: Türkiye, Vergi Hukuku, Ek Mali Yükümlülükler, Benzeri Mali Yükümlülükler, Gümrük Vergisi, Dış ticaret, Anti-damping, Anti-sübvansiyon

VERGİ HUKUKUNDA EK MALİ YÜKÜMLÜLÜKLER Geçmişten bu yana ekonomik politikanın yürütülmesinde, hükümetler için önemli araçlardan biri, dış ticaretin vergilendirilmesi olayıdır. Bugün serbest ticaretin arttığı küreselleşen bir dünyada dış ticaret vergilerin ekonomik fonksiyonu, mali fonksiyonuna oranla çok daha büyük önem kazanmıştır. Uluslararası ticarette, çeşitli anlaşmalarla vergilendirme yetkisinin sınırlandırılmasıyla ortaya çıkan uluslararası örgütlenme veya ekonomik birleşmelerde, dış ticaret vergilerinden gümrük vergisi ve buna benzer eş etkili mali yükümlülükler etkisiz hale getirilmeye çalışılmaktadır. Dolayısıyla, başlangıç evrelerinde vergi sistemlerinde önemli bir paya sahip olan dış ticaret vergileri, ekonomik ilişkiler nedeniyle küreselleşme veya evrenselleşme sürecinin etkisiyle ülkelerin içinde yer aldıkları uluslararası örgüt (GATT/ DTÖ) veya uluslarüstü bütünleşme (AB) hareketleri sonucunda değişime uğramakta ve etkinliğini “git gide” yitirmektedir. Bir taraftan serbest dolaşımı ‘engellenen veya kısıtlanan’ uluslararası ticarete konu olan ürünlere (veya emtialara), gümrük vergisi ve buna benzer eş etkili mali yükümlülükler koyma yetkisine bir sınırlandırma getirilirken; diğer taraftan üye devletlere haksız ticari uygulamalardan ötürü serbest dış ticaret dolaşımını ‘bozan’ ürün (emtia) ithalatına ‘belirli ölçüde’ tazmin edici parasal nitelikte “olağan” ve “olağandışı” ek gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük koyma yetkisi tanınmıştır. Genel olarak, ek mali yükümlülük, “yeni korumacılık” bağlamında “tarife dışı” nitelikte dış ticarete engel teşkil eden bir uygulamadır. Bu çalışmanın amacı; vergi hukuku açısından dış ticaretin düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülükleri, uluslararası ve ulusal düzeyde incelemektir. Turkey, Tax Law, Additional Financial Obligations, Similair Financial Obligations, Customs Duty, Foreign Trade, Anti-dumping, Countervailing ABSTRACT ADDITIONAL FINANCIAL OBLIGATIONS IN TAX LAW From past to present, one of the important means for the governments in the execution of economic policy is the taxation of trade. Today, economic function of foreign trade taxes has gained more importance than its financial function in a globalized world the free trade has increased. In international trade, customs duty and similar equivalent effect financial liabilities in foreign trade taxes are tried to be inactivated in the international organization or economic integrations arising by the limitation of taxation power by some agreements. Therefore, foreign trade taxes that had an important share in tax system in the beginning stages have been changing as a result of international organization (GATT/ WTO) or supranational integration (EU) movements in which the countries take place with the effect of globalization or universalization process due to economic relations and are “gradually” losing their efficiency. While on one hand the power of imposing stamp duty and similar equivalent effect financial liabilities on the products (or goods) that become subject of international trade and of which free circulation is ‘prevented or restricted’ is restricted; on the other hand, member states are granted the power to impose “ordinary” and “extraordinary” additional customs duty or additional financial obligation with a ‘certain’ compensatory monetary qualification on the product (good) import that ‘impairs’ the free foreign trade circulation due to unfair trade practices. In general, additional financial obligation is an application that constitutes an impediment to “nontariff” foreign trade in “new protectionism” context. The purpose of this study is to examine the additional financial obligations imposed on import, export and other foreign trade transactions for the purpose of regulating the foreign trade in terms of tax law at international and national level.