Sinema-seyirci ve küreselleşme ilişkisi açısından İstanbul'daki alışveriş merkezlerinde film izleme deneyimindeki değişim

Abstract

Küreselleşmenin etkileri çok boyutludur. Bunlardan birisi de sinemadır. Türkiye'deki Film Endüstrisi; Yapım-Dağıtım-Gösterim koşulları, dijitalleşmenin getirdiği yeni teknolojiler ve Alışveriş Merkezleri (AVM)'nin gelişimi ile yakın ilişkilidir. AVM içerisinde işletmeciliğe odaklı çok salonlu sinema ağlarının yaygınlaşması ile sinema seyircisinin sinemaya gitme-film izleme deneyimlerinde farklılıklar oluşmuştur. Sinema salonlarının mekânsal özellikleri; izleyicileri, AVM'ler içinde, yüksek teknolojili, konforlu ve kolay ulaşılabilir bir film izleme deneyiminin içine çekmektedir. Bu nedenle çalışmada, küreselleşmenin kültürel düzlemdeki etkileri sinema seyircisi ilişkisi özelinde tartışılmış, AVM'lerin sinema izleyicisi için sahip olduğu mekânsal deneyime, teorik ve tarihsel perspektiften bakılarak küresel ve yerel sinema endüstrileri ilişkileri araştırılmıştır. Bu çalışmada AVM'lerdeki sinema salonlarının film deneyimi ve salon tercihlerindeki etkisini ortaya çıkarmaya yönelik olarak, İstanbul şehrinde Fenomenolojik (Olgubilimsel) nitel araştırma deseninden yola çıkılarak bir araştırma yapılmış, veriler niteliksel ölçme araçlarından biri olan derinlemesine görüşme yöntemi ile elde edilmiş ve betimsel ve içerik analizi sonucunda elde edilen bulgulara dayalı önerilerde bulunulmuş; sinemaya gitme deneyiminin düşünsel-sanatsal etkinlikten çok eğlence amaçlı bir etkinliğe dönüşüp dönüşmediği anlaşılmaya çalışılmıştır.The effects of globalization are multidimensional. One of them is cinema. Film industry in Turkey; conditions of Production-Distribution-Screening, are closely related to the new technologies brought by digitalization and the development of Shopping Centers (Shopping Malls). With the widespread use of multi-hall cinema networks within the shopping center, there has been a difference in the cinema audience's experience of going to the cinema and watching movies. Spatial characteristics of cinema halls draws audiences into a high-tech, comfortable and easily accessible movie-watching experience within shopping malls. Fort his reason, the effects of globalization on the cultural level were discussed in the context of the relationship between cinema and the audience, and the relationship between global and local cinema industries was researched by looking at the spatial experience of AVM's for the cinema audience from a theoretical and historical perspective. In this study, in order to reveal the effect of movie theaters in shopping malls on movie experience and hall preferences, a search was made based on Phenomenological qualitative research design in İstanbul. data were obtained through in-depth interview method, which is one of the qualitative measurement tools and recommendations were made based on the findings obtained from descriptive and content analysis. It was attemted to find out whether if the experience of going to cinema turned into an entertainment tarher than an intellectual-artisticactivity.