TFRS 9 finansal araçlar standardı kapsamında finansal araçların muhasebeleştirmesi : Türkiye ve ABD örnekleri

Abstract

Finansal araçlar günümüzde küreselleşmenin de etkisi ile bütün şirketleri ilgilendiren önemli bir kavram haline gelmiştir. Finansal araçların kapsamına bakıldığında işletmelerin sahip oldukları birçok varlığın ve yükümlülüğün temelde finansal araç tanımına uyduğu görülmektedir. Dünya genelinde yaygın olarak kullanılan iki raporlama standardı bulunmaktadır. Bunlardan ilki dünyada 150’den fazla ülkede kullanılan Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS), diğeri ise Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) kullanılan ABD Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleridir (US GAAP). Standartlardaki tanıma göre finansal araç; bir işletmenin finansal varlığı ile diğer bir işletmenin finansal borcunda ya da özkaynağa dayalı finansal aracında artışa neden olan herhangi bir sözleşmedir. Gerek Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarında gerekse de ABD Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerinde finansal araçlara ilişkin birden çok standart bulunmaktadır. Söz konusu standartlar dünyada karmaşık ve anlaşılması güç muhasebe standartları olarak görülmektedir. Bu çalışmanın öncelikli hedefi, söz konusu karmaşık standartları uygulama örnekleri ile açıklayarak anlaşılabilir hale getirmeyi sağlamaktır. Bu çalışma; dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; UFRS ve US GAAP’a ilişkin genel açıklamalara yer verilmiştir. İkinci bölümde; finansal araçlara ilişkin açıklamalar yapılarak, bu konuda UFRS/ TFRS ve US GAAP’de yer alan tanımlar ve standartların ayrıntılarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde TFRS ve US GAAP kapsamında finansal araçların nasıl muhasebeleştirileceği açıklanmış olup, konuya ilişkin uygulama örneklerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise, TFRS ve US GAAP kapsamında raporlama yapan iki şirket seçilerek finansal araçlara ilişkin finansal raporlardaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya koyulmuştur.

Today, financial instruments have become an important concept that concerns all companies with the effect of globalization. When the scope of financial instruments is examined, it is seen that many assets and liabilities of enterprises basically comply with the definition of financial instruments. There are two reporting standards that are widely used around the world. The first of these is the International Financial Reporting Standards (IFRS), which is used in more than 150 countries in the world, and the other is the US Generally Accepted Accounting Principles (US GAAP) used in the United States of America (USA). Financial instrument according to the definition in the standards; Any contract that gives rise to a financial asset of one entity and a financial liability or equity instrument of another entity. There are multiple standards regarding financial instruments in both International Financial Reporting Standards and the US Generally Accepted Accounting Principles. These standards are seen as complex and difficult to understand accounting standards in the world. The primary goal of this study is to make these complex standards understandable by explaining them with application examples. This work; consists of four parts. In the first part; General explanations regarding IFRS and US GAAP are included. In the second part; explanations on financial instruments were made, and the details of the definitions and standards in IFRS/ TFRS and US GAAP were mentioned. In the third part, it is explained how financial instruments will be accounted within the scope of TFRS and US GAAP, and application examples related to the subject are given. In the fourth part, the similarities and differences in financial reports related to financial instruments are revealed by selecting two companies reporting under TFRS and US GAAP.