Özel hukuk davalarına etkisi bakımından Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen haksız rekabet suçları

Abstract

Haksız rekabetin amacının ve genel ilkelerinin düzenlendiği TTK’nın 54’üncü maddesinin yanında, haksız rekabet oluşturan davranış ve uygulamaların başlıcaları TTK’nın 55’inci maddesinde örnekseme yöntemi ile gösterilmiştir. Bununla birlikte bu davranış ve uygulamalara karşı, özel hukuk himayesinin yanı sıra TTK m.62’de cezai himaye de öngörülmüştür. Çünkü bu tür davranış ve uygulamalara karşı caydırıcılığın tek başına tazminat sorumluluğu ile sağlanmasının yeterli olmayacağı, bu tür davranış ve uygulamaların ceza hukuku kuralları ile yaptırım altına alınmasının daha etkili olacağı düşünülmüştür. Fakat haksız rekabet suçlarının maddi unsurunun büyük oranda ticaret hukuku uygulamasında örnek olarak gösterilen 55’inci maddedeki fiillere atıf suretiyle belirlenmesi tereddüt yaratmış; cezai himayeye ilişkin kuralların özel hukuk mantığı çerçevesinde ele alınarak düzenlenmesi pek çok hususu tartışmalı hale getirmiştir. Bu nedenle özel hukuk kurallarına atıf yöntemi ile ceza normu haline gelen düzenlemedeki tartışmalı hususlarla ilgili ceza hukukunda geçerli ilkeler temelinde çözüm önerileri sunulması gerekmektedir. Diğer taraftan ise, haksız rekabet nedeniyle hem hukuki sorumluluk hem de cezai sorumlulukla ilgili özel hükümlere yer verilmiş ise de haksız rekabete ilişkin ceza yargılaması ile hukuk yargılaması arasındaki ilişkiyi düzenleyen özel bir hükme yer verilmemiştir. Bu nedenle haksız rekabetten kaynaklanan ceza yargılaması ile hukuk yargılaması arasındaki ilişki Türk Borçlar Kanunu’nun genel hüküm niteliğindeki 74’üncü maddesi çerçevesinde incelenmelidir.

In addition to Article 54 of the Turkish Commercial Code, which regulates the purpose and general principles of unfair competition, the main behaviors and practices that constitute unfair competition are shown by analogy in Article 55. However, against these behaviors and practices, in addition to the protection of private law, penal protection is also envisaged in Article 62 of the Turkish Commercial Code. Because it was thought that it would not be sufficient to provide deterrence against such behaviors and practices with the responsibility of compensation alone, and it would be more effective to sanction such behaviors and practices with the rules of criminal law. However, the fact that the material element of the crimes of unfair competition is mostly determined by referring to the acts in Article 55, which is shown as an example in the commercial law practice, created hesitation; The regulation of the rules on criminal protection within the framework of private law logic has made many issues controversial. For this reason, it is necessary to propose solutions on the basis of the principles valid in criminal law regarding the controversial issues in the regulation, which has become a penal norm with the method of referring to private law rules. On the other hand, although there are special provisions regarding both civil and criminal liability due to unfair competition, there is no specific provision regulating the relationship between criminal proceedings and civil proceedings regarding unfair competition. For this reason, the relationship between criminal proceedings arising from unfair competition and private law proceedings should be examined within the framework of Article 74 of the Turkish Code of Obligations, which is a general provision.