Gemi acenteliğinin hukuki çerçevesi

Abstract

Deniz Ticareti sektörü, günümüzde gemilerin ülke içinde bir limandan öteki limana çeşitliamaçlarla yaptığı yolculuktan öteye geçmiş denizlerin sağladığı güvenli, ucuz ve tek seferdetaşınabilecek en çok yükü taşıyabilmesi gibi taşıma imkânlarından yararlanarak bir ülkeninkıyısından başka bir ülkenin kıyısına yük ve yolcu taşıması ticaretine dönüşmüştür. Ülkemizekonomisi açısından oldukça büyük öneme sahip olan deniz ticareti sektöründe birçok aktör rolalmaktadır. Bu aktörlerin kullandığı ana araca gemi adı verilmiş ve gemiler vasıflarına göre ticaretgemisi, yolcu gemisi, yük gemisi, savaş gemisi gibi sınıflara ayrılmıştır.Yolcu ve yük taşımacılığında gemide taşınan yolcu ve yüklerin gemide çalışanların, güvenli birşeklide bir limandan başka bir limana taşınması amacıyla taşıma öncesi ve taşıma sırasında taşıyantarafa birçok görev yüklenmiştir. Bu kimselerin görev ve yükümlülüklerinin oldukça geniş alanayayılması dolayısıyla faaliyet sundukları sektörün her türlü bilgisine vakıf olmaları kendilerindenbeklenemez. İşte Uluslararası konum itibariyle taşıyanın farklı ülke limanlarına gönderdiği denizaracı ile içindeki yükün gittiği limanda görev ve sorumluluğunu üstlenen, yükün cinsini miktarını oülkenin ilgili kurum ve kuruluşlarına bildiren, müvekkilinin adına ve hesabına işlem yapan, onunçıkarlarını gözeten gerçek ve tüzel kişilere gemi acentesi denilmektedir.Gemi acenteliği, gemi taşımacılığında gemi malikinin, gemiyi işletenin veya kiralayanın,kaptanın, adına ve hesabına yaptığı işlemler ile gerek bu kimselerin ilişki kuracağı üçüncü kişiler,gerekse de geminin gittiği limanın kurum ve kuruluşlarına karşı müvekkilinin hak ve menfaatlerini,belirli bir bölge içinde koruyan, gemiye ve yüke hizmet sunan ve bunun karşılığında asgari ücrettarifesinde belirtilen miktar dahilinde ücret alan meslek koludur. Donatan, gemiyi işleten veya yüksahipleri gemi acenteleri sayesinde kendilerinin ulaşamayacakları limanlarda menfaatlerinikoruduğu hissiyle duyulan güven ortamında denizcilik sektöründe faaliyet göstermeye devamederler.Ayrıca, hakkında yeterli sayıda kaynak olmamakla birlikte, denizcilik sektörünün temel yapıtaşlarından biri olan gemi acenteliği kurumunun hukuki çerçevesi, yapısı, acentenin ücret hakkı vesorumluluğuna yönelik olarak kanunlar ve yönetmelikler ile alt düzenleyici işlemler arasındaçelişkilerin olması, mevzuatların çeşitlilik ve karmaşıklık göstermesi ile özellikle gemi acentelerininilişkili olduğu kurum ve kuruluşlar ile farklı alanlara dağılmış sorumluluğunun ve bu konudakiyargı kararlarının tek kaynakta toplanmasının gerekliliği hususu çalışmanın niteliği açısından önemarz etmektedir.iSonuç olarak bu çalışma ile gemi acenteliği konusuna yönelik düzenleyici işlemlerin derlenipdeğerlendirilerek mevzuatlar arasındaki çelişkilerin yargı kararları doğrultusunda açıklanması veuygulamada gemi acentelerinin gemi maliki ve gemiyi işletenler ile karıştırılması ve taşıyan gibisorumlu tutulmasından dolayı gemi acentesinin sorumluluğunun konu bazına indirgenerek busorumluluğun ana sınırının ortaya konulması amaçlanmaktadır.

The sector of shipping trade, nowadays is more than navigation , which is made for varietypurposes from one harbor to another, has turned into the trade of cargo handling and transportingpassenger from one coast of a country to another which is safe, cheap and one-time transport of themost cargo that can be transported by the seas. There are many actors taking part in the shippingtrade which has considerably big importance in terms of the economy of our country, the vehicleused by these actors which is named as a ‘ship’ and the ships are classified according to theirqualificationsas ‘trader’, ‘cruise ship’, ‘transportship’, and ‘warship’.The persons have been assigned many tasks for the purpase of transporting shipload,passengers and shipmen from one port to another safely before and during transportation. They arenot expected to have a grasp of every kinds of information of their sector because of their lots ofduties and responsibilities As a result of international position, the persons are called ‘shipagent’who take responsibility for the vessel having shipload, inform the type of shipload andboatloadto the country’s reveland agency and organizations. Also, ship agents are legal and realpersons who take actions in the name of their client, client account and look after their client’sbenefits.Shipping agency is a field of profession taking actions for the ship owner, ship operator orcharterer, captain and the third persons; protecting client’s rights and benefits againstthe otherharbor’s agency and institutions; taking the minimum wage within the amount specified in the tariff,Thanks to the shipping agency, ship operators and shipload owners continue to be active innavigation in a high trust environment.Moreover, although there are not enough resources about the shipping agency, the legalframework of ship agency which is one of the basic building blocks of maritime sector, theexistence of contradictions between laws and regulations and sub-regulatory procedures withrespect to the fee -right and responsibility of the agency, especially the agencies and organizationsrelated to the shipping agencies and the necessity of gathering the judicial decisions on this subjectin a single source is important for the quality of the study.As a result , this study compiles and evaluates the regulatory proced ures for the ship agencyissve to evplain the current contradictions between the legislation in line with the judicial decisionsand in practice due to the confusion of shipping agents with the operators of the ship, it is aimed toreduce the responsibility of the ship agent to the subject basis and to reveal the main limit of thisresponsibility.