5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununda yer alan ölüm sigortasına bağlı olarak ortaya çıkan muvazaalı boşanma ve kayıt dışı istihdam gibi usulsüz işlemlerin devlet tarafından denetlenmesi ve mevcut denetim mekanizmasının etkinliği

Abstract

Ölüm sigortası, 5510 sayılı Kanunu’nda tanımlanmış olup uzun vadeli sigorta kollarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ölüm sigortasına istinaden 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılan kişilerin ölümü halinde hak sahiplerine sağlanan bazı haklar mevcuttur. Bu çalışmada ölüm sigortasından sağlanan haklar ile bunlardan yararlanmak için sağlanması gereken koşullar kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır. Bunlara ek olarak gelir tespiti işlemleri ve buna ilişkin süreçler ile halk arasında muvazaalı boşanma olarak bilinen ancak Kurum tarafından 56’ncı madde araştırması olarak tanımlanan “boşandıktan sonra birlikte yaşama” hususu ile kayıt dışı istihdam hususu incelenecektir. Çalışmamızın asıl amacı doğrultusunda ise ölüm sigortasından sağlanan haklardan yararlanılması için koyulan şartların hak sahiplerini korur nitelikte olup olmadığı, anne babaya yapılan gelir tespitlerinin kayıt dışı çalışma gibi durumlara neden olup olmadığı, kız çocuklarının ve eşlere ilişkin şartların muvazaalı boşanmalara ve kayıt dışı istihdama neden olup olmadığı hususları incelenecektir. Ayrıca ölüm sigortasının sağladığı haklardan yararlanabilmek için muvazaalı boşanma, kayıt dışı çalışma vb. usulsüz işlemlerin tespitlerine ilişkin yapılan denetimler ve usulsüz işlemlerin tespiti halinde uygulanan yaptırımlar incelenecektir. Buna bağlı olarak ise güncel Kanun hükümlerinin ve Kurumun mevcut denetim mekanizmasının yeterli olup olmadıkları ve geliştirilmelerine gerek olup olmadığı, ölüm sigortasından sağlanan haklardan yararlanmak için yapılan muvazaalı boşanma ve kayıt dışı istihdam gibi olumsuz sonuçların önlene bilirliği değerlendirilecek ve önerilerde bulunulacaktır.

Death insurance is defined in Law No. 5510 and appears as one of the long-term insurance branches. Based on death insurance, there are some rights provided to beneficiaries in the event of the death of people who are considered insured within the scope of Law No. 5510. In this study, the rights provided by death insurance and the conditions that must be met to benefit from them will be discussed comprehensively. In addition, income determination procedures and related processes, the issue of living together after divorce, popularly known as collusive divorce but defined as Article 56 research by the Institution, and unregistered employment will be examined. In line with the main purpose of our study, whether the conditions set for benefiting from the death insurance rights protect the right holders, whether the income determinations made for the parents cause situations such as unregistered employment, and whether the conditions regarding the daughters and spouses cause fake divorces and unregistered employment will be examined. In addition, the inspections carried out regarding the detection of irregular transactions such as fake divorce, unregistered employment, etc. in order to benefit from the rights provided by the death insurance and the sanctions applied in case of detection of irregular transactions will be examined. Accordingly, it will be evaluated whether the current provisions of the Law and the Institution's current control mechanism are sufficient and need to be improved, and whether negative consequences such as fake divorce and unregistered employment in order to benefit from the rights provided by the death insurance can be prevented.