Dijital kimlikler üzerine netnografik bir çalışma: “Düz dünya Türkiye” facebook grubu örneği

Abstract

İnsanlar hikayeleri hep sevmiştir. Hikayeler yaşamlarımızı, dünyamızı anlamlandırırken onları daha anlaşılabilir ve yaşanılabilir kılmaktadır. Bilim ise gerçek bir hikâye olduğunu umduğumuz şeyi deneylerle, kanıtlanabilir şekilde, doğru olan bir şeyi inşa etmenin yoludur. Günümüzde de her zaman olduğu gibi bilimin gerçeklerini reddedenler vardır ve Düz Dünyacılar da bu gruba dahil edilmektedir. Tarih boyunca insanlar çevrelerini anlamlandırma surecilerinde Dünya’nın seklini de içindeki her şey gibi merak etmiştir. Herkes kendinden öncekinin yanıldığını ortaya koyarken yeni şeyler de öğrenilmeye devam edilmektedir. Çünkü bilimsel yöntemin isleyişi, önyargısız bir şekilde yanılgıların düzeltilip üstlerine konularak ilerlenmesiyle sonuçlanır. Dünya’nın sekli yani geoit olduğu, inanç̧ meselesi olmaktan ziyade birçok bilimsel kanıtı bulunan bir gerçektir. Düz Dünyacılar ise bu bilimsel kanıtları çürütmeden inançlarına sığınan ve sayıları artmaya devam eden kişiler topluluğudur. Bu araştırmada Düz Dünyacıların fiziki ortamdaki varlık ve etkinliklerinden ziyade sanal ortamdaki varlıkları incelenmiştir. Fiziki dünyada sayılarının arttığı görülen Düz Dünyacıların sosyal medya platformlarını kullanma ve içerik üretme açısından hâlâ azınlık kaldıkları dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı Düz Dünyacıların inançlarının sınanması değil kapalı gruplarının içinde oluşturdukları dijital kimliklerinin betimlenmesidir. Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma tekniklerinden netnografi olarak belirlenmiştir. Araştırma verilerini analiz etmek için içerik analizi yöntemine başvurulmuş̧ ve grup incelenirken, “katılımcı olmayan gözlem” kullanımı tercih edilmiştir. Çünkü̈ gözlemlerde dışarıdan birisinin sürece aktif olarak katılması bazen olumsuz etkilere sebep olabilmektedir. Çalışmanın örneklemi Facebook ve orada yer alan en aktif grup olan “Düz Dünya Türkiye” olarak belirlenmiştir. Çevrim içi kapalı Facebook grubuna katılımcı olarak dahil olduktan sonra 1 Ocak 2021 – 20 Ocak 2021 tarihleri arasındaki 154 gönderi üç kategoriye ayrılarak incelenmiştir. Grubun betimlenmesinin ardından paylaşımlar 5 ana madde altında toplanmıştır. Çalışmanın sonucunda Düz Dünya Türkiye adlı grubun üyeleri tarafından Düz Dünya hakkında yurt dışında yayılan bilgilerin burada da aynı şekilde sürdürüldüğü görülmüştür. Fakat dijital platformlarda kapalılığı tercih eden fikir savunucularının kendi içlerinde de ayrıştıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca Düz Dünyacıların kanıt aramadığı aksine hükümetlere, bilim insanlarına, akademiye, bilim topluluklarına vs. olan güvensizlikleri yerine inançlarını koydukları görülmüştür.

People have always loved stories that give meaning to our lives and our world. Stories make them more apprehensible and livable. Science is a way of constructing what we hope is a true story which can be provable through experimentation. As always today, there are some groups who reject the facts of science. Flat Earthers are also one of them. Throughout history, people have been curious about the shape of the Earth, like everything in it, in the process of making sense of their environment. While everyone has been trying to prove the previous one was wrong, new things continue to be learned. The functioning of the scientific method results in progress by correcting the mistakes without prejudice and putting them on top of them. The shape of the Earth, namely geoid, is a fact with many scientific proofs rather than a matter of belief. Flat Earthers, on the other hand, are a group of people who take refuge in their beliefs without refuting this scientific evidence and their numbers continue to increase. In this research, the existence of Flat Earthers in the virtual environment, rather than their physical environment and activities, were examined. It is noteworthy that Flat Earthers, whose numbers have increased in the physical world, still remain a minority in terms of using social media platforms and creating content. The aim of this study is not to test the beliefs of Flat Earthers but to explain the digital identities they have created within their online closed groups. The method of the research was determined as nethnography, one of the qualitative research techniques. Content analysis method was used to analyze the research data and the use of "nonparticipant observation" was preferred while examining the group. Because of the active participation of an outsider in the process during observations can sometimes cause negative effects. The sample of the study was determined as "Düz Dünya Türkiye" which is the most active group on Facebook among these believers. After joining the closed online Facebook group as a participant, 154 posts between January 1, 2021 and January 20, 2021 were examined in three categories. After the description of the group, the posts were gathered under 5 main categories. As a result of the study, it has been seen that the information spread abroad about Flat Earth by the members of the group called Düz Dünya Türkiye is maintained in the same way here. However, it has been concluded that the advocates of opinion who prefer to be closed on digital platforms are also divided among themselves. Also, Flat Earthers don't look for evidence, but rather to governments, scientists, academia, scientific communities, etc. It was seen that they put their beliefs in place of their insecurities.