Endüstri 4.0’ın sanayi bölgeleri üzerine etkisi: istanbul ilindeki organize sanayi bölgeleri üzerine bir değerlendirme

Abstract

Almanya’da 2011 yılında tanıtılan Endüstri 4.0 ya da diğer bilinen adıyla Dördüncü Sanayi Devrimi günümüzde ülkelerin öncelik verdiği konular arasında yerini almıştır. Endüstri 4.0 hemen hemen hayatımızın her alanına etki edecek niteliklere sahip olmakla birlikte özellikle üretim alanında ülkelerin rekabet gücünü dönüştürme hususunda önem arz etmektedir. Ülkelerin Endüstri 4.0 ile ilişkilendirilen teknolojileri, imalat sanayilerine entegre edebildikleri ölçüde diğer ülkeler karşında rekabet güçleri ve verimlilikleri artacaktır. Bu bağlamda ülkeler ulusal ve bölge yenilik sistemlerindeki aktörlerden biri olan sanayi bölgelerini Endüstri 4.0’a uyumlandırma konusunda adımlar atmaktadırlar. Türkiye’de 1960’lı yıllarda bölgesel yenilik sisteminin bir aktörü olarak ortaya çıkan organize sanayi bölgeleri, çeşitli sektörlerde faaliyette bulunan KOBİ’leri belli bir coğrafi bölgede toplamıştır. KOBİ’lerin yaklaşık olarak 29.000’i İstanbul ilindeki OSB’lerde faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda çalışmada İstanbul ilinde faaliyette bulunan organize sanayi bölgelerinde Endüstri 4.0’ın uygulama ve süreçlerini anlamaya ve keşfetmeye yönelik olarak SWOT analizi gerçekleştirilmiştir. SWOT analizine temel oluşturmak amacıyla birincil ve ikincil verilerden yararlanılmıştır. Birincil veri olarak İstanbul ilinde faaliyette bulunan 8 adet OSB’nin yöneticileriyle mülakat yapılmış aynı zamanda OSB’deki dış paydaş statüsündeki kurumların müdürleri ve konunun uzmanlarıyla görüşmeler yapılmıştır. Mülakat sonuçları NVivo programıyla sınıflandırılmaya tabii tutulmuştur. İkincil veri olarak da literatür taraması ve raporlardan yararlanılmıştır. Yapılan SWOT analizi sonucunda İstanbul ilinde faaliyette bulunan OSB’lerin Endüstri 4.0’a uyumlanma sürecinin yeterli olduğu söylenememektedir. Özellikle Endüstri 4.0’a dönüşüm için elzem olan dijital dönüşüm merkezlerinin organize sanayi bölgelerinde kurulması hedefi İstanbul’daki organize sanayi bölgelerinde gerçekleştirilememiştir. Buna karşın İstanbul ilindeki OSB’lerde Endüstri 4.0 projelerinin üretilmesi ve bu projelere ulusal ve uluslararası kuruluşlardan kaynak sağlanması Endüstri 4.0 dönüşümü için atılan önemli adımlardandır.

Industry 4.0, also known as the Fourth Industrial Revolution, which was introduced in Germany in 2011, has taken its place among the priorities of countries today. Although Industry 4.0 has qualities that will affect almost every aspect of our lives, it is especially important in transforming the competitiveness of countries in the field of production. To the extent that countries can integrate the technologies associated with Industry 4.0 into their manufacturing industries, their competitiveness and productivity will increase against other countries. In this context, countries are taking steps to adapt industrial zones, one of the actors in national and regional innovation systems, to Industry 4.0. Organized industrial zones, which emerged as an actor of the regional innovation system in Turkey in the 1960s, gathered SMEs operating in various sectors in a certain geographical region. Approximately 29,000 SMEs operate in organized industrial zones in Istanbul. In this context, a SWOT analysis was conducted in order to understand and explore the applications and processes of Industry 4.0 in organized industrial zones operating in Istanbul. Primary and secondary data were utilized to form the basis for SWOT analysis. As primary data, interviews were conducted with the managers of 8 organized industrial zones operating in the province of Istanbul, and interviews were also conducted with the managers of the external stakeholder organizations in the organized industrial zones and experts on the subject. Interview results were subjected to classification with the NVivo program. Literature review and reports were utilized as secondary data. As a result of the SWOT analysis, it cannot be said that the process of adaptation of organized industrial zones operating in Istanbul to Industry 4.0 is sufficient. In particular, the goal of establishing digital transformation centers, which are essential for the transformation to Industry 4.0, in organized industrial zones has not been realized in organized industrial zones in Istanbul. However, the production of Industry 4.0 projects in organized industrial zones in Istanbul and the provision of resources from national and international organizations for these projects are important steps taken for Industry 4.0 transformation.