Kitlesel Gözetime Karşı Kolektif Bir Üretim Biçimi Olarak Sızıntı Gazeteciliği

Abstract

Çalışmanın amacı, ağ temelli bir gazetecilik pratiği olarak bilgi sızıntılarının elde edilmesinden halka ulaştırılmasına kadar uzanan süreç için sızıntı gazeteciliği kavramsallaştırmasını önermek ve kolektif bir üretim biçimi olarak sızıntı gazeteciliğinin kitlesel gözetime karşı sunduğu direniş imkânlarını açıklamaktır. Bu bağlamda öncelikle, Pentagon Dosyalarından Cablegate sızıntılarına kadar dünya siyasetinin akışını değiştiren sızıntıları vakaları, bilgi sızdırma eylemlerinin iktidar yapılarında neden olduğu dönüşümler çerçevesinde tarihsel bir perspektifle ele alınmıştır. Ardından, sızıntı gazeteciliği pratiğinin öncülü olarak görülebilen yurttaş gazeteciliği ve ağ gazeteciliği yaklaşımları açıklanmış ve sızıntı gazeteciliği modeli tarif edilmiştir. Son olarak, sızıntı gazeteciliğinin kitlesel gözetime karşı kolektif bir haber üretim biçimi meydana getirdiği tezi, karşı-gözetim ve müştereklere dayalı kolektif üretim yaklaşımları bağlamında tartışılmıştır.The objective of the study is to suggest conceptualization of leaking journalism as network-basedjournalism practice that includes the process of acquiring and publishing of information leaks. The study also aims to explain the possibilities of resistance that leaking journalism offers as form of peer-production against mass surveillance. In this context, the information leak actions such as Pentagon Papers and Cablegate that shifted the way of world politics, and changes in the power structure caused by these actions are examined from historical perspective. Subsequently, citizen journalism and network journalism approaches, which can be seen as the precursor of the practice of leaking journalism, are described and the leaking journalism model is defined. Finally, the argument that leaking journalism create form of peer-production against mass surveillance is discussed within the scope of counter-surveillance and commons-based peer production approaches.