Kültürel farklılıkların yönetimine ilişkin öğretmen algı ve tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algıları ile çok kültürlü eğitim tutumları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin farklılıklara ilişkin algılarının ve çok kültürlü eğitim tutumlarının cinsiyete, yaşa, kıdem yılına, öğrenim durumuna, branşına, görev yaptıkları okul türüne bağlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı, öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algıları ile çok kültürlü eğitim tutumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeliyle birlikte öğretmenlerin görüşlerinin alınması için açık uçlu sorular yöneltilerek nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada çalışma evreni 2013 – 2014 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde ilkokul ve ortaokulda görev yapan öğretmenlerden oluşmuştur. Çalışma grubu 32 okuldan 393 kadın 256 erkek olmak üzere 649 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak kişisel bilgi formu, öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algılarını belirlemek için “Farklılıkların Yönetimi Ölçeği”, çok kültürlü eğitim tutumlarını belirlemek için “Öğretmenlerin Çok Kültürlü Eğitim Tutumları Ölçeği” kullanılmış, ayrıca nitel olarak öğretmenlerin görüşlerini almak için beş adet açık uçlu soru ve “Eklemek İstedikleriniz” ifadesini içeren bir soru yöneltilmiştir. Elde edilen nicel veriler, ANOVA, Bağımsız Gruplar t testi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi ile çözümlenmiş, nitel veriler için içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlar şu şekilde özetlenebilir; Öğretmenlerin çalışılan okullarda farklılıkların yönetimine ilişkin algılarının ve çok kültürlü eğitime ilişkin tutumlarının büyük ölçüde olumlu olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algılarının öğrenim durumu ve branş değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmazken cinsiyet, yaş, kıdem yılı ve görev yaptıkları okul türü değişkenlerine bağlı olarak fark anlamlı bulunmuştur. Bu farklılıklar bireysel tutumlar ve davranışlar alt boyutunda erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre, yönetsel uygulamalar ve politikalar alt boyutu ile toplam ölçekte 25 ve altı yaş grubu öğretmenlerin 31-40 yaş grubundaki öğretmenlere göre, örgütsel değerler ve normlar alt boyutu, yönetsel uygulamalar ve politikalar alt boyutu ile toplam ölçekte 1-5 yıl kıdem yılına sahip öğretmenlerin 11-15 yıl arası kıdem yılına sahip öğretmenlere göre, yönetsel uygulamalar ve politikalar alt boyutunda ilkokulda görev yapan öğretmenlerin ortaokulda görev yapan öğretmenlere göre farklılıkların daha iyi yönetildiğini algıladıkları yönündedir. Öğretmenlerin çok kültürlü eğitim tutumları ile yaş, kıdem yılı, öğrenim durumu, branş ve görev yaptıkları okul türü değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmazken, cinsiyet değişkenine bağlı olarak fark anlamlı bulunmuştur. Bu farklılık, erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre çok kültürlü eğitim tutumlarının daha olumlu olduğu yönündedir. Öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algıları ile çok kültürlü eğitim tutumları arasında düşük düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki vardır. Öğretmenler çok kültürlü eğitimin dezavantajlarından çok avantajlarını belirtmişlerdir. Sınıflarında farklı bölgelerden gelen öğrencilerle sorun yaşadığını ifade eden öğretmenler, sorun yaşanmadığını ifade eden öğretmenlerden daha fazladır. Öğretmenlerin genel olarak farklı dilde eğitime karşı oldukları, ancak farklı dillerin ders olarak okutulmasını daha olumlu buldukları görülmüştür. Farklılıkların Yönetimi, Çok Kültürlü Eğitim, Öğretmen, Yönetici, Toplum

In this study, it was examined whether teachers’ perceptions about the management of diversities and their attitude towards multicultural education varied depending on gender, age, level of seniority, level of education, teaching branch or the type of school in which they work. A further analysis was made of the relationship between the perceptions of the teachers towards the management of diversity and their attitude toward multicultural education. A relational research design was adapted for the study alongside a qualitative method based on open-ended questions to learn the opinions of the respondents. The research population was composed of teachers working in primary and secondary schools in the Küçükçekmece district of the Istanbul province during the 2013–2014 academic year. The study group consisted of 649 teachers, 393 female and 256 male, from 32 schools. The data were collected through the personal information form; and “Management of Diversity Scale” to determine the respondent teachers’ perceptions about the management of diversity; and the “Teacher Multicultural Attitude Survey” to determine their attitudes towards multicultural education, as well as five open-ended questions designed to make a qualitative assessment of the teachers' views, and a final question asking for “Additional Views”. The quantitative data were analyzed using ANOVA, the Independent Samples t-test, and the Pearson Product Moment Correlation Analysis method, while a content analysis was used to assess the qualitative data. The results of the study can be summarized as follows: The teachers' perceptions about the management of diversities and their attitudes towards multicultural education were found to be largely positive in the schools that were studied. While no significant differences were found between the teachers' perceptions of managing diversity based on the variables of level of education and the teaching branch; the differences related to gender, age, level of seniority and the type of school were found to be significant. It was found that male teachers had a higher understanding of managing diversity compared to female teachers at the subscale of individual attitudes and behaviors, while teachers who were 25 years old and younger had a greater rate of perception than those aged 31–40 at the subscale of administrative practices and policies, and in the total scale. Teachers with 1–5 years of seniority were found to have a greater rate of perception than those with 11–15 years of seniority in the subscale of organizational values and norms, the subscale of administrative practices and policies, and in the total scale. Furthermore, teachers working in primary schools were found to have a greater rate of perception than those working in secondary schools at the subscale of administrative practices and policies. While no significant differences were identified between the teachers' attitude toward multicultural education in terms of age, level of seniority, level of education, teaching branch and the type of school they worked, the difference based on gender was found to be significant. This difference also highlighted a more positive attitude among male teachers towards multicultural education than among their female counterparts. A low-level positive correlation was identified between teachers' perceptions of managing diversity and their attitudes towards multicultural education. Teachers tended to report the advantages rather than disadvantages of multicultural education. The number of teachers reporting the problems they experienced in their classes with students coming from different regions was greater than those reporting that they experienced no problems. Teachers in general were seen to oppose education in a different language, while being more supportive of teaching different languages as separate courses. Key words: Management of Diversity, Multicultural Education, Teacher, Administrator, Society