Kalite takımlarından kalite çemberleri ile kendini yöneten takımlar ve uygulamadan örnekler

Abstract

Bu araştırmada, kalite takımlarından çalışan katılımının sağlandığı tipik bir kalite takımı olan kalite çemberleri ve organizasyonlarda problem çözmede ve sürekli gelişmede hızlı, esnek ve yaratıcı hareket etmesini sağlayan bir yöntem olan kendini yöneten takımlar ağırlıklı olmak üzere, diğer kalite takımlarının gelişimi, teknik ve anlayışları incelenmiştir. Konu, organizasyonların takım çalışmasından sağlayacakları faydalar ve her bir kalite takımının uygulama amaç ve teknikleri çerçevesinde araştırılmıştır. Toplam kalite yönetiminde kullanılan ve değişen teknoloji ve iletişim araçları ile gelişen tüm takım çalışması çeşitleri birbirlerinden bağımsız olarak incelenme yerine, bütünsel olarak, sistematik ve analitik bir yöntem kullanılarak, her bölümde uygulamalardan kısa örnekler vererek birbirleriyle karşılaştırılarak incelenmiştir. İşletmeler, organizasyon kültürleri, çevre şartları, faaliyet gösterdikleri sektör, organizasyonların coğrafik dağılımı gibi özelliklerine göre bu kalite takımlarından bir veya bir kaçını uygulayabileceklerdir. Toplam kalite yönetiminde tipik bir çalışan katılımlı takım çalışması örneği olan, kalite çemberleri prosesine daha yakından bir bakış ve gerçekçi beklentilerin incelenmesinin amaçlandığı, çalışanların işle ilgili ve ekonomik/ stratejik konularda karara katılımda beklenen ve gözlenen gerçek seviyelerinin, işletme ile ve çalışanların kalite çemberlerine üye olup olmaması ile arasındaki ilişkiyi belirleyen bir uygulama yapılmıştır. Bu uygulama ile, özellikle üst kademe yöneticilerinin kalite çemberlerinden gerçekçi beklentiler içinde olması gereği vurgulanmıştır. Yapılan uygulamada, işle ilgili konulardaki kararlarda gözlenen gerçek katılım, hem araştırmamızda incelediğimiz üç işletme arasında hem de çalışanların çemberlere üye olup olmamasına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ekonomik/ stratejik konulardaki kararlarda gerçekleşen katılım ise hiçbir değişkene göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir. Dolayısıyla çember üyelerinden ekonomik/ stratejik konularda kararlara katılmasını ve bu konularda herhangi bir iyileştirme yapmasının beklenmemesi gerektiğini, böyle bir beklenti varsa kendini yöneten takımların daha uygun olabileceğini belirtebiliriz.In this research, quality circles which is one of the quality teams that makes employee participation on decision making process and self managed teams which is a quality team that can make quick and proper decisions and actions in problem solving process and quality improvements, types of quality teams in total quality management, has been studied in terms of technological and socialogical developments of quality teams. The study explores the teamwork in total quality management by means of advantages, purposes and implementation rules of each type of teams. Instead of research the team types seperately, all types of teams were examined entirely by using systematic and analytic techniques and giving some short samples from cases in each section. Organizations will implement one or more types of teamwork according to their organizational culture, enviromental and market conditions and geographical work locations. The case study in our research is an examination of the relationship between membership in quality circles and desired and percieved actual levels of employee participation on work related and economic/ strategic issues. This analysis was conducted on three firms. The explanations presented in our case study are based on a closer examination of the quality circles which is typical employee participative process in total quality management and on the derivation of realistic expectations regarding this process. The results are indicated that reliable differences in levels of desired and actual participation on work related issues were found due to quality circles membership and company differences. But on the other hand, no reliable differences were found on participation on economic/ strategic issues due to quality circles membership and company. According to this conclusion, we can say that we must not expect participation and developments on economic/ strategic issues from employee in quality circles.