Pozitif psikoloji bağlamında psikolojik sağlamlık : zorlayıcı yaşamsal deneyimlerin yetişkin bireyler üzerinden incelenmesi

Abstract

Pozitif psikoloji bağlamında psikolojik sağlamlık : zorlayıcı yaşamsal deneyimlerin yetişkin bireyler üzerinden incelenmesi Çalışma, yetişkin bireylerin geçmişteki zorlu yaşam deneyimleri ile mevcut psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmanın amacı, bireylerin zorlayıcı deneyimlerle başa çıkma biçimlerini, bu süreçte kullandıkları içsel ve dışsal kaynakları, düşünsel ve duygusal örüntüleri belirleyerek farkındalık temelli yaklaşımlar geliştirmektir. Çalışmada başa çıkma stratejileri, kolaylaştırıcı faktörler, duygular, ihtiyaçlar, inanç-düşünce kalıpları, bireyin kendisiyle ve yaşamla kurduğu iletişim eğerlendirilmektedir. Türk kültürüne özgü norm ve değerlerin de ele alınması çalışmaya özgünlük kazandırmıştır. Kuramsal olarak çalışma, klasik pozitif psikoloji anlayışının ötesine geçerek İkinci Dalga Pozitif Psikoloji ve Varoluşçu Pozitif Psikoloji perspektifiyle çok boyutlu bir yaklaşım sunmaktadır. Böylece psikoloji, iletişim ve sosyokültürel çalışma alanlarında disiplinler arası katkı sağlamaktadır. Araştırmada nitel desen, fenomenolojik yöntem benimsenmiştir. Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği sonucu yüksek ve düşük 30 katılımcıyla derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA-2020 yazılımı ile tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, özellikle inanç-düşünce kalıpları ve Türk kültürüne özgü öğelerin psikolojik sağlamlıkta belirleyici olduğunu; farkındalığa dayalı içsel iletişimin zorlukları algılama ve anlamlandırma süreçlerinde dönüştürücü bir rol oynadığını göstermektedir.Psychological resilience in the context of positive psychology : a study of challenging life experiences through adult individuals This study examines the relationship between adult individuals past challenging life experiences and their current levels of psychological resilience. The aim of the research is to identify the cognitive and emotional patterns, as well as the internal and external resources individuals utilize when coping with adversity, and to develop awareness-based approaches. The study explores coping strategies, facilitating factors, emotions, needs, belief and thought patterns, and the communication individuals establish with themselves and with life. The inclusion of cultural norms and values specific to Turkish culture adds originality to the research. Theoretically, the study moves beyond the classical understanding of positive psychology and adopts a multidimensional approach through the lens of Positive Psychology and existential positive psychology. In this respect, it contributes to the fields of psychology, communication, and sociocultural studies from an interdisciplinary perspective. A qualitative research design and phenomenological method were employed. Based on the scores of the Brief Resilience Scale, in-depth interviews were conducted with 30 participants with high and low resilience levels. The data were thematically analyzed using MAXQDA Analytics Pro 2020 software. Findings indicate that belief and thought patterns, along with cultural elements, play a decisive role in psychological resilience. Moreover, awareness-based inner communication appears to be a transformative and developable factor in how individuals perceive and interpret life challenges.