Türk hukuku’nda kooperatif tüzel kişiliğinin ayırıcı özellikleri

Abstract

Türk Hukuku'nda Kooperatif Tüzel Kişiliğinin Ayırıcı Özellikleri başlıklı tez, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na tâbi kooperatifleri ele almıştır. İncelemede, kooperatifin, diğer tüzel kişi türlerinden ayırt edici özellikleri ve uyulması gereken kooperatif ilkeleri incelenerek, kooperatifin ne olduğu ortaya konulmaya çalışılmış; böylece kooperatifin hukukî niteliğini belirlemek ve bu konudaki soruna bir çözüm getirmek; Türkiye'de, kooperatifçilik ilkelerine göre, kurulup işleyen gerçek kooperatifleri sahtelerinden ayırarak, kamuya gereken güveni vermek; kooperatifçiliğin ülke çapında gelişmesini ve ilerlemesini sağlamak; sahte kooperatiflerin, gerçek kooperatifler için öngörülen malî kolaylıklardan yararlanmalarını engelleyerek, bu şekilde sağlanabilecek haksız menfaatleri önlemek ve kanunî amacı dışına çıkan kooperatifler hakkında, ilgili bakanlık tarafından fesih davası açılması yoluyla, sahte kooperatiflerin oluşmalarını ve çoğalmalarını önlemek amaçlanmıştır. Kooperatif, amaç unsuru açısından diğer tüzel kişi türlerinden farklıdır, bunlarla özdeşleştirilemez. Özellikle, hukukî niteliği yönünden, ticaret şirketi olarak tanımlanamaz. Bu yüzden, Türk Ticaret Kanunu'nda ticaret şirketleri arasında sayılan kooperatifin, buradan çıkarılması gerekmektedir. Ayrıca, kooperatifi ticaret şirketi olarak belirten diğer kanunlar da buna uygun olarak düzeltilmelidir.