Türk sinemasının anlatı yapısı ve kökeni

Abstract

Batı'da yaşanan sanayii devrimi toplumsal yaşamı bambaşka bir görünüme sokmuştur. İnsanlar arasındaki ilişkiler tarihte görülmemiş bir şekilde yeni bir boyut kazanmıştır. İnsanların sorunları değişmiş eski yaşamın sakinliği ve kişiye sağladığı güvenli ortam artık kaybolmuştur. Bu ortamda yaşayan bireylerin sorunları, sanayii devrimini yaşamamış bireylerden farklı olacaktır. Bu toplumun sanatı da farklı bir şeyler anlatacaktır. Gelişim ve değişim içinde olan Batı dünyası yeni sorunlarla karşılaşırken psikoloji ve sosyolojiye olan ihtiyaç doğmuştur. Anlatılan kişinin iç dünyasıdır. Sanat ve yeni bilim dalları insanı ele almaktadır. Bu gelişmeleri yaşamayan toplumlarda insan sorunu belirmemiştir. Bu nedenle de insanı inceleyen sanat da doğmamıştır. Buradan hareketle sinemamızın insanı ele almadığı varsayımına doğru gidebiliriz. Çıkış noktası iki kültür arasındaki farklardır. Türk toplumu geleneksel-sözlü kültürü uzun yıllar sürdürmüş, kapalı küçük bir dünya kurmuştur. Bu dünyada belli hikayeler bulunmaktadır; bunlar halkın zayıf noktalarına denk gelmektedirler. Bu tezde işte bu dünya anlatılmaya çalışılmıştır. Geleneksel görsel sanatlarımızdan yola çıkılarak, sinemamızla (Yeşilçam dönemiyle) bağlantılar kurulmuştur. Karagöz, Ortaoyunu, kukla, masal, halk hikayeleri ile sinemamızın kimi benzerlikleri görülmektedir. Bu çalışmada, Yeşilçam sinemasının sahip olduğu anlatı yapısının sözü geçen kaynaklarda bulunduğu ileri sürülmektedir. Bu iddiadan sonra dönem dönem Türk Sineması incelenerek genel bir anlatım incelemesi yapılmıştır. Bundan başka sinemamızın etkilendiği diğer kaynaklar da incelenmiştir. Sonuç olarak görülmüştür ki yabancı kaynaklar da, sahip olunan kültüre göre ele alınmış ve yerlileştirilmiştir. Tüm yabancı etkiler Türkçeleştirilmiştir. Anlatı yapımız melodram ağırlıklıdır. Yerli ve yabancı kaynaklar bu eğilime göre sinemamızca ele alınıp işlenmiştir.