Kurumsal mantıklar ve örgütlerdeki kurumsal mantık değişimi : Türkiye'deki zincir oteller üzerinde bir inceleme

Abstract

Kurumların oluşup gelişmesinden sonra değişmesinin zor olduğu veya değişimin eş biçimlilik yönünde gerçekleştiği fikri, kurumsal kuramın ilk dönemlerinde yaygın olarak kabul görürken; zaman içinde bu fikir yerini kurumların değişebileceği veya değişimin eş biçimlilik yönünde olmayabileceği görüşüne bırakmıştır. Örgütsel alandaki çeşitliliğin ve çelişkilerin kaynağı olarak kabul edilen kurumsal mantıklar, kurumsal kuram çalışmalarına farklı bir bakış açısı getirmiştir. Ekonomik olarak getirisi yüksek olan finans/ muhasebe, sağlık veya eğitim gibi alanlarda incelenen kurumsal mantıkların, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için önemli bir gelir kaynağı olan turizm endüstrisi açısından da değerlendirilmesinin turizm alanındaki yöneticilere ve yatırımcılara fayda sağlayacağı görüşü bu çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmaktadır. Çalışmada Türkiye’de otelcilik sektöründe egemen olan kurumsal mantıkları belirlemek ve bu mantıkların ortak özelliklerini tespit etmek amaçlanmaktadır. Bununla birlikte otelcilik sektöründe meydana gelen kurumsal değişimlerin arkasında yatan nedenlerin incelenmesi ve yerli-yabancı sermayeli zincir otellerin kurumsal mantıkları açısından karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu amaca yönelik olarak, yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi ile Türkiye’de faaliyette bulunan on yedi zincir otel işletmesinin yöneticileri ile yüz yüze ve çevrim içi görüşmeler yapılmış, elde edilen veriler tematik kodlama yöntemi ile analiz edilmiş ve analiz sürecinde MAXQDA 2022 bulgular ortaya konmuştur. Zincir otellerin mevcut kurumsal mantıklarını ve bu mantıkların tipolojik özelliklerini ayrıca mantıklarda değişime neden olan mekanizmaları tespit etmenin yönetim ve organizasyon yazınına olduğu kadar uygulamaya dönük olarak sektöre de katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Çalışmanın bulgularına göre Türkiye’deki zincir otellerin kurumsal mantıkları, piyasa ve şirket mantıklarının birleşiminden oluşan hibrit bir özellik taşımaktadır. Kurumsal mantıklarındaki değişime yol açan baskın mekanizma ise olay sıralamasıdır.

Institutional logics, which are accepted as the source of diversity and contradictions in the organizational field, have brought a different perspective to institutional theory studies. The main motivation of this study is the view that the evaluation of institutional logics in terms of hotel businesses which is an important source of income for developing countries. In this study, it is aimed to determine the dominant institutional logics in the hotel sector in Turkey and to identify the common features of these logics. In addition, it is aimed to examine the reasons behind the institutional changes in the hotel sector and to compare the domestic and foreign capital chain hotels in terms of their institutional logic. For this purpose, face-to-face and çevrim interviews were conducted with the managers of seventeen chain hotel businesses operating in Turkey with the semi-structured interview method, the data obtained were analyzed with thematic coding method and the findings were revealed with the MAXQDA 2022 program during the analysis process. It is thought that determining the existing institutional logics of chain hotels and the typological features of these logics, as well as the mechanisms that cause changes in the logics, will contribute to the industry as well as to the management and organization literature. According to the findings of the study, the institutional logics of the chain hotels in Turkey have a hybrid feature consisting of the combination of market and corporate logics. The dominant mechanism that leads to the change in their institutional logic is event sequencing.