Esnek çalışma biçimleri ve “çağrı merkezi” örneği

Abstract

ESNEK ÇALIŞMA BİÇİMLERİ ve “ÇAĞRI MERKEZİ” ÖRNEĞİ Kapitalist sistemim tarihsel gelişimi içindeki tüm kriz dönemlerinde, üretim sistemleri ve kurumsal yapılarda önemli değişiklikler meydana gelmektedir. Kapitalist sistemin 1970’lerde ortaya çıkan krizi tüm dünyada neo-liberal politikaların devreye girmesine neden olmuştur. Kriz ayrıca Fordist üretim sisteminin krizi olarak gündeme gelmiş ve bunun sonucunda Fordist üretimin yerini alacak olan yeni paradigma, post-fordizm yada esneklik olarak karşımıza çıkmıştır. Bu süreçte esneklik, sermayenin temel argümanı olmuş, devreye sokulan esnek üretim sistemleri ile kapitalist emek süreci örgütlenmesinde de derin dönüşümler olmuştur. Bu tez, bahsi geçen dönüşümler ve kapitalist emek sürecinin temel belirleyicileri ekseninde, yeni ve hızla yaygınlaşan bir alan olan çağrı merkezlerini ele almaktadır. Her türlü vasıflılaşma iddialarına karşın tezden elde edilen sonuç, çağrı merkezlerindeki çalışmanın Taylorist – Fordist iş organizasyonunun kendini yeniden üretmesi olarak ifade edilebilecek bir çalışma biçiminin hakim olduğu yönündedir.

FLEXIBLE EMPLOYMENT PRACTICES AND THE CASE OF “CALL CENTERS” During the historical development of capitalist system, in the times of crises, some important changes have occurred in production systems and institutional structures. The crisis of the capitalist system in the mid-1970s has led to worldwide implementation of neo-liberal policies. The crisis, at the same time, has occurred as the crisis of Fordist production system and a new paradigm, which would take place the Fordist production, has emerged as ‘Post-Fordism’ or ‘Flexibility’. Hence, ‘flexibility’, has become the fundamental argument of capital and has had important impacts on the flexible production systems and capitalist labour process organisation. This thesis examines call centers, as the new area emerging at the axes of the above mentioned developments and the main determinants of capitalist labour process. Despite the arguments of skilling, the main findings of the thesis underline the fact that work organisation at the call centers reproduces Taylorist-Fordist work organisation.