Sahra-altı Afrika ülkelerinde gelir dağılımı adaletsizliği üzerine küreselleşmenin etkisinin kurumsal iktisat yönünden değerlendirilmesi

Abstract

Son yıllarda, gelir farklılıklarının giderek bir uçuruma dönüşmesinin sonucundaortaya çıkan kaygılar ve tartışmalar gelir dağılımı bozukluğunun arkasında yatan sosyoekonomikmekanizmaların yeniden ele alınmasına yol açmıştır. Bu bağlamda, 1980’lerdenbu yana küreselleşme sürecinin hızlı bir şekilde gelişmesinin, gerek ülkelerin kendi içindegerekse de ülkeler arası düzeyde gelir dağılımı eşitsizliğinde genel bir artış sağladığıyönünde bir fikir birliği bulunmaktadır. Söz konusu dönemde, Sahra-Altı Afrika ülkeleridünya ekonomisine güçlü bir entegrasyon, yakalama süreci sağlamayan ekonomik büyümeve gelir eşitsizliği patlaması gibi özelliklerle karakterize edilmiştir. Bununla birlikte, bueşitsizliklerin kapsamı bir ülkeden diğerine değişken kalmakta, bu da her ülkenin kurumsalyapısının gelir dağılımında belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir.Bu çalışma, 1996-2015 dönemi için toplam 25 Sahra-Altı Afrika ülkesini kapsayanpanel verileri kullanarak küreselleşme ve kurumsal iktisat çerçevelerinde gelir dağılımıeşitsizliğinin dinamiklerini incelemeyi amaçlamıştır. Sabit etkiler modelinin tahminindenelde edilen sonuçlar, ticari açıklık ve ekonomik büyümenin kurumsal kalite düzeyi nispetenyüksek olan ülkelerde gelir eşitsizliğini azalttıklarını ve kurumsal kalitesi düşük olanülkelerde artırdıklarını göstermektedir. Ayrıca göçmenlerin döviz transferleri gelirdağılımını iyileştirici bir etki meydana getirmekte, oysa doğrudan yabancı yatırımlarkurumsal kalitesi nispeten yüksek olan ülkelerde gelir eşitsizliğini artırmaktadır. Siyasiküreselleşme gelir eşitsizliğini azaltıcı bir etki yaratırken sosyal küreselleşme ise kurumsalkalite düzeyi nispeten yüksek ülkelerde gelir dağılımı eşitsizliğini artırıcı bir etkioluşturmaktadır.

Over the past decades, the exacerbation of income inequality has raised seriousconcerns and fuelled great controversies that have led to the analysis of the socio-economicmechanisms that generate these disparities. Since then, there has been a consensus that therapid development of the globalization process since the 1980s has fostered a globalincrease in income inequality between and within countries. During this period, Sub-Saharan Africa was marked by strong integration into the world economy, economicgrowth without a catching-up process and an explosion in income inequality. However, theextent of these inequalities remains highly variable from one country to another, suggestingthat the institutional framework specific to each country plays a decisive role in thedistribution of income.Thus, using data from a panel of 25 sub-Saharan African countries covering theperiod 1996-2015, this study aimed to analyze the dynamics of income inequality in thelight of globalization and institutional economics. Evidence from the estimation of thefixed-effect model suggests that trade openness and economic growth reduce incomeinequality in countries with relatively good institutional quality and increase suchinequalities in countries with low institutional quality. Besides, remittances improveincome distribution and FDI accentuates inequalities in countries with relatively goodinstitutional quality. While political globalization leads to a decrease in income inequality,in contrast, social globalization increases inequality in countries with relatively goodinstitutional quality.