Seyahatnamelerde ve Modern Literatürde Tios / Tieion ve Teritoryumu

Abstract

Antikçağda Billaios Irmağı'nın (= Filyos Çayı) denize döküldüğü deltanın batısında kurulan ve Bithynia ile Paphlagonia bölgeleri arasındaki geçiş noktalarından biri kabul edilen Tios /Tieion; bugün Batı Karadeniz Bölgesi, Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Filyos Beldesi'nde yer almakta olup, Tios egemenlik alanı ile kentin bulunduğu Filyos Bölgesi, 19. yüzyılın başlarından itibaren Anadolu veya Karadeniz seyahat veya araştırmaları kapsamında, Ch. Texier, E. Boré, W. F. Ainsworth, H. De Hell, W. Von Diest, E. Kalinka, G. Mendel, L. Robert, A. Gökoğlu, D. French ve Ch. Marek gibi birçok arkeolog, epigraf, gezgin, elçi ve misyoner tarafından ziyaret edilmiştir. Söz konusu bu kişiler yaptıkları çalışmaların sonuçlarını veya gözlemlerini gerek günlükler şeklinde gerekse sonradan kaleme aldıkları yazılarla yayımlamışlardır. Ziyaret ve çalışma amaçlı gelen bu kişilerin yanı sıra, kentte hiç bulunmamış; ancak kentle ilgili tarihsel, epigrafik veya nümismatik çalışmalar yapmış olan veya kente değinen P. Becker, W. Ruge ve P. Franke gibi bilim adamları da olmuştur. Bunlara ek olarak son dönemde kentte Prof. Dr. Sümer Atasoy tarafından başlatılan arkeolojik kazılarla birlikte, kent ile ilgili bazı yeni çalışmalar yayımlanmıştır

The ancient city of Tios/Tieion was founded on the western side of the Filyos where it discharges into the Black Sea and was one of the transit points between the Bithynian and Paphlagonian regions in the antiquity, is in the Filyos township of Çaycuma District of Zonguldak province in the western Black Sea region of Turkey. The territory of Tios and the Filyos region, from the beginning of the 19th century, were visited by archaeologists, epigraphists, embassadors and missionaries such as Ch. Texier, E. Boré, W. F. Ainsworth, H. De Hell, W. Von Diest, E. Kalinka, G. Mendel, L. Robert, A. Gökoğlu, D. French and Ch. Marek, travelling, reseaching and surveying of the Black Sea Region and Anatolia. They all published books and articles concerning the results and notes of their observations and researches which mention Tios. In addition to these, some scholars who have not visited been this site, also wrote about the history, epigraphy and numismatic of Tios, such as P. Becker, W. Ruge and P. Franke. In addition, a consequence of archaeological excavations from 2006 directed by. Prof. Dr. Sümer Atasoy in the ancient city, new articles were published depending on newly discoveres structures and finds