Selvetü'l-Ârifîn ve Ünsü'l-Müştâkîn eseri bağlamında Ebû Halef et-Taberî'nin tasavvufî görüşleri

Abstract

Ebû Halef Muhammed b. Abdülmelik b. Halef es-Selmî et-Taberî (ö. 470/ 1077-1078) hicri beşinci asırda yaşamış, Selvetü’l-Ârifîn ve Ünsü’l-Müştâkîn isimli bir eser kaleme alarak sünni tasavvufun teşekkülüne katkı sağlamış müelliflerden biri olmuştur. Hargûşî ve Kuşeyrî gibi meşhur müelliflerle aynı dönemde yaşayan Taberî, kendisinden önce yazılan ve sözlü olarak aktarılan literatürden istifade ederek tasavvuf alanında antolojik bir eser hazırlamıştır. Eserinde tasavvuf kelimesinin analizi, sûfilerin sıfatlarından başlayarak şiirler, biyografiler, tasavvufun pek çok konu ve kavramına dair mevcut literatürü nakletmiş bunun yanında kendi görüşlerini de aktarmıştır. Bu çalışmada Taberî’nin hayatı ve tasavvufî görüşlerine dair bir analiz yapılmış ve müellifin eserini besleyen kaynaklar araştırılmıştır. Bu bağlamda mezkûr eserin özgünlüğü, literatürdeki yeri ve müellifin tasavvufi görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abu Khalaf Muhammad b. Abdülmelik b. Khalef es-Selmî et-Taberî (d. 470/ 1077-1078) lived in the fourth and fifth centuries of Hijri and was one of the authors who contributed to the formation of Sunni Sufism by writing a work called Selvetü'l-Ârifîn and Ünsü'l-Müştâkîn. Taberî, who lived in the same period as famous authors such as Harkûşî and Kuşeyrî, prepared an anthological work in the field of Sufism by making use of the literature written before him and transmitted orally. In his work, he analyzed the word Sufism, starting from who the true Sufi is, quoted poems, biographies, existing literature on many subjects and concepts of Sufism, and also conveyed his own views. In this study, an analysis was made about the author's life and Sufi views and the sources that fed the author's work were investigated. In this context, the originality of the work in question, its place in the literature and the Sufi views of the author have been tried to be determined.