Spekülatif balonların finansal krizlere etkisi : 2008 küresel krizin ekonomik ve etik açıdan bir incelemesi

Abstract

Finansal piyasalar, dönemsel olarak spekülatif balonlar ve aşırı risk alma davranışları nedeniyle krizlerle karşı karşıya kalmaktadır. Bunların bir türevi olan teminatlı balonlar, finans piyasalarının düşük kaldıraçla yatırım yapması durumunda ortaya çıkabilmekte ve patladıklarında yatırımcıların büyük kayıplar yaşamasına neden olmaktadır. 2008'de yaşanan küresel finans kriz, bu tür bir balonun, özellikle ABD konut piyasasında şişmesi ve patlamasıyla ortaya çıkmış, dünya ekonomisinde domino etkisi şeklinde büyük bir çöküşe yol açmıştır. Çalışma, 2007'de ABD konut piyasalarında gelişerek yayılan ipotekli kredi balonunun patlamasıyla başlayan krizin temelinde düşük faiz oranları, denetimsiz kredi genişlemesi ve yüksek riskli ipotekli konut kredilerinin artışının yer aldığını saptamaktadır. Finans sektöründeki etik dışı uygulamalar ve mevzuat boşluğu, krizin şiddetini artırmış ve sistemik riskleri ortaya çıkarmıştır. Kriz, piyasalara duyulan güveni sarsmış ve küresel çapta ekonomik regülasyon ihtiyacını gündeme getirmiştir. Kriz, risk yönetimindeki yapısal zayıflıkları ve ekonomik düzenlemeler alanındaki eksiklikleri açığa çıkarmıştır. Çalışmada, bu konuların temelinde yatan problemleri tarihsel bağlam ve olay örgüsü ekseninde ele almayı hedeflemiştir. Böylece, meselenin somut bir çerçeve içinde ele alınması sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, finansal krizlerin dinamikleri, kriz önleme yöntemleri ve tarihsel örnekler ele alınmaktadır. Bu bağlamda, 2008 finansal krizinin küresel etkileri ve teorik altyapısı değerlendirilmekte, spekülatif işlemlerin etik boyutları tartışılmıştır. Son olarak, krizlerin önlenmesine yönelik finansal regülasyon ve piyasa etiği gibi konulara dair saptamalar yapılarak bu saptamalar ışığında bazı önermeler sunulmuştur.Financial markets periodically face crises triggered by speculative bubbles and excessive risk-taking behavior. One specific type, known as collateralized bubbles, can occur when financial markets engage in investments with low leverage. When these bubbles burst, they can result in significant losses for investors. The global financial crisis of 2008 was sparked by such a bubble, particularly within the U.S. housing market, which, once it collapsed, led to a domino effect and a major downturn in the global economy. This thesis identifies several key factors underlying the crisis that began in 2007 with the bursting of the mortgage credit bubble: low interest rates, unregulated credit expansion, and a surge in high-risk mortgage loans. Unethical practices within the financial sector, along with regulatory gaps, amplified the severity of the crisis and exposed systemic vulnerabilities. The crisis eroded trust in financial markets and underscored the need for stronger global regulatory frameworks. It also revealed structural weaknesses in risk management and deficiencies in financial regulation. The thesis aims to explore these underlying issues within a historical and narrative framework, providing a concrete basis for understanding the crisis. It examines the dynamics of financial crises, preventive strategies, and historical examples. In this context, the global impact and theoretical foundations of the 2008 financial crisis are assessed, and the ethical dimensions of speculative financial activities are discussed. Lastly, the study presents several recommendations regarding financial regulation and market ethics aimed at preventing future crises.