Mukayeseli hukukta ölüm cezası ve islam hukuku açısından değerlendirilmesi

Abstract

İnsanlık tarihinin başlangıcından itibaren mevcut olan ölüm cezası, XVIII. yüzyıla kadar bütün dünyada yaygın olarak kullanılmıştır. Bu yüzyıldan sonra insan hakları öğretisinin gelişimine paralel olarak ölüm cezasının kaldırılması düşüncesi de ortaya çıkmış ve bu düşünce, zamanla kuvvetlenerek birçok ülkede ceza yasalarından bu cezanın kaldırılması şeklinde etkisini göstermiştir. Yasal olarak ilgayı gerçekleştiremeyen ülkelerin çoğunda da ölüm cezası uygulamadan kalkmıştır. Türkiye de 1984'ten bu yana infazları durdurarak yasal ilga yönünde bir ilerleme yaşamaktadır. Klasik İslâm Hukukunda ise ölüm cezası had, kısas ve ta'zîr başlıkları altında ele alınmıştır. Fakihler bu cezayı gerektiren suçları Kur'ân'a ve Peygamberin uygulamalarına dayanarak tespit etmişler; genel olarak had kategorisinde yer alan silahlı soygun, zina, dinden dönme, isyan suçları ve kısas kapsamında bulunan kasıtlı adam öldürme suçu için verilen ölüm cezasını değişime kapalı ve bağlayıcı olarak nitelemişlerdir. Bununla birlikte yargı ve infaz safhasında sınırlandırma çabası sergileyerek cezanın dar bir alanda uygulanmasını hedeflemişlerdir. Çağdaş İslâm alimlerinden yenilenme taraftarı olanlar ise ölüm cezasını da tarihsel perspektifle değerlendirmişler ve bu cezanın İslâmın geldiği toplumda mevcut olmasından hareketle dinî değil medenî kural niteliğinde olduğunu kabul etmişlerdir. Bu noktada da İslâm Ceza Hukukunda ölüm cezasının zorunluluğunun daha ziyade sosyal şartlara göre belirleneceği sonucuna ulaşılmaktadır.(Death Penalty in Comparative Law and Appreciation in Respect of Islamic Law) Death penalty existing from the beginning of humanity history was used widespread in entire of the world until 18th century. After this century opinion of abolishment death penalty arised with theory's human rights development and this opinion that gradually became strong influenced to many country's abolishment this punishment from penal codes. In many country that didn't abolish legally death penalty wasn't carried out. Turkey is also progressing to legally abolishment of death penalty. In classic Islamic law death penalty was examined in chapter of had, qısas and ta'zîr. Islamic jurist obtained crimes that required this punishment relying on the Quran and applications of Prophet. They accepted death penalty that was delivered to crimes of robbery, adultery, conversion from religion, rebellion in chapter of had and crime of murdering deliberately in chapter of qısas as a punishment unchanging and abligatory. In addition, they aimed to application of death penalty in narrow space with restricting its judgement and execution. Contemporary Islamic scholars who support Islamic reformation evaluated death penalty in the wive of historicty and because of this punishment's existing in community in early Islam, they accepted that death penalty wasn't a religious rule but a civil rule. At that point, abligatory of death penalty in Islamic Penal Law is determined according to social circumstances.